Ważny dla emerytów wyrok Trybunału Konstytucyjnego

Przeszedłeś na wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 r., a po 1 stycznia 2013 r. nabyłeś prawo do emerytury powszechnej? Koniecznie przeczytaj!

W ostatnim czasie wpływa do naszej Kancelarii coraz więcej zapytań o możliwość przeliczenia wysokości emerytury w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r., SK 140/20.

Postanowiliśmy więc przybliżyć tematykę wyroku Trybunału i wyjaśnić dlaczego jest on tak ważny dla emerytów. Zaznaczając na wstępie, iż ma zastosowanie wyłącznie do emerytów, którzy przed 6 czerwca 2012 r. zdecydowali się skorzystać z tzw. wcześniejszej emerytury, a przed 1 stycznia 2013 r. nie nabyli prawa do emerytury wynikającej z osiągnięcia wieku emerytalnego.

W pierwszej kolejności zacytować wypada samą tezę wyroku, która stanowi wprost, iż art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251) w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012 r., jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Co to oznacza dla osób będących na wcześniejszej emeryturze?

Otóż, zgodnie z art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251) jeżeli ubezpieczony pobrał emeryturę częściową lub emeryturę na podstawie przepisów art. 46, 50, 50a, 50e lub 184, a także art. 88 lub art. 88a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, ustaloną zgodnie z ust. 1, pomniejsza się o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Innymi słowy, jeżeli świadczeniobiorca wniósł o zmianę wcześniejszej emerytury na emeryturę powszechną, Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalając jej wysokość pomniejszał podstawę obliczenia emerytury o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne, co skutkowało przyznawaniem emerytury w niższej wysokości.

Wobec czego, w wyniku skargi konstytucyjnej, Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż „doszło do złamania zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa”. Bowiem, „ubezpieczeni, którzy zdecydowali się na korzystanie z wcześniejszej emerytury, nie mieli - w momencie podejmowania tej decyzji na podstawie obowiązującego wówczas stanu prawnego - świadomości co do skutków prawnych, jakie może ona wywoływać w sferze ich przyszłych uprawnień z tytułu emerytury powszechnej. W szczególności nie mogli przewidzieć, że przejście na emeryturę jeszcze przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego będzie wiązało się z pomniejszeniem zgromadzonego kapitału o pobrane świadczenia. Nie spodziewali się, że wypłacanie świadczeń emerytalnych wpłynie na sposób ustalania wysokości świadczenia w ramach emerytury powszechnej. Z takimi konsekwencjami mogły się liczyć osoby, które decydowały się na skorzystanie z prawa do wcześniejszej emerytury po ogłoszeniu ustawy nowelizującej”.

Ważne!

Skutkiem orzeczenia jest prawo do przeliczenia wysokości emerytury, które winno skutkować wzrostem świadczenia nawet o 1200 zł, a także otrzymaniem wyrównania do 70 tys. złotych. Sprawdź czy przysługuje Ci ponowne przeliczenie emerytury: Wzrost emerytury po ponownym przeliczeniu emerytury dla osób, które przeszły z świadczenia w obniżonym wieku z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach na emeryturę powszechną.