Rekompensata za pracę w Kopalni Bogdanka - wygrana z ZUS

Sygn. akt VIII U ##/25

U Z A S A D N I E N I E

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie decyzją z dnia 29 listopada 2024 roku, znak: EDUM/25/#### odmówił Marianowi #### prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ na dzień 1 stycznia 2009 roku nie udowodnił co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał nadto, że na dzień 1 stycznia 2009 roku, zgodnie ze złożoną dokumentacją wnioskodawca udowodnił 8 lat, 9 miesięcy i 1 dzień pracy w szczególnych warunkach. Do pracy w szczególnych warunkach zaliczono okresy: od 1 sierpnia 1989 do 31 maja 1992 roku w LW Bogdanka oraz od 1 sierpnia 2002 roku do 31 grudnia 2008 roku w Łęczyńska Energetyka.

Do wyliczenia rekompensaty organ rentowy nie uwzględnił okresu od 1 czerwca 1992 roku do 31 lipca 2002 roku, ponieważ na przedłożonym świadectwie pracy z dnia 28 stycznia 2020 roku oraz świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 24 września 2024 roku brak jest informacji, że w tym okresie wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach, to znaczy, że brak jest świadectwa pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze za okres pracy od 1 czerwca 1992 roku do 31 lipca 2002 roku (decyzja - nienumerowana karta akt ZUS).

Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu 3 stycznia 2025 roku Marian ####, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez przyznanie ubezpieczonemu prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach przez okres wynoszący co najmniej 15 lat zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych i uwzględnienie jej podczas ustalania podstawy obliczenia emerytury. Do odwołania dołączył świadectwo pracy z 7 stycznia 2020 roku, świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 24 kwietnia 2019 roku, wniosek z 20 stycznia 2020 roku o sprostowanie świadectwa pracy z dnia 7 stycznia 2020 roku, zawiadomienie o rozpatrzeniu wniosku, świadectwo pracy – sprostowanie z 28 stycznia 2020 roku, świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 24 września 2024 roku, świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 4 listopada 2024 roku (odwołanie wraz z załącznikami k. 3-16 a.s.).

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie poinformował, że w związku z nowymi dowodami załączonymi do odwołania sprawę rozpatrzono ponownie (odpowiedź na odwołanie k. 17-18 a.s.).

W konsekwencji w dniu 9 stycznia 2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał nową decyzję, znak: EDUM/25/#### ponownie odmawiającą wnioskodawcy prawa do rekompensaty z uwagi na brak wymaganego 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych (uznany okres w dalszym ciągu wynosi 8 lat, 9 miesięcy i 1 dzień). Do wyliczenia rekompensaty ponownie nie uwzględniono okresu od 1 czerwca 1992 roku do 31 lipca 2002 roku, ponieważ na przedłożonym świadectwie pracy z dnia 7 stycznia 2020 roku oraz kserokopii świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 24 kwietnia 2019 roku oraz dnia 24 września 2024 roku brak jest informacji, że w tym okresie wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach, to znaczy, że brak jest świadectwa pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze za okres pracy od 1 czerwca 1992 roku do 31 lipca 2002 roku. Ponadto organ rentowy wskazał, że zakład pracy nie potwierdza, że w okresie od 1 czerwca 1992 roku do 31 lipca 2002 roku wnioskodawca wykonywał prace w szczególnych warunkach zgodnie z przedłożoną kserokopią zawiadomienia z dnia 28 stycznia 2020 roku o częściowym, negatywnym rozpatrzeniu wniosku wnioskodawcy z dnia 20 stycznia 2020 roku o sprostowanie świadectwa (decyzja – nienumerowana karta akt ZUS).

Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu 24 stycznia 2025 roku Marian ####, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez przyznanie ubezpieczonemu prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach przez okres wynoszący co najmniej 15 lat zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych i uwzględnienie jej podczas ustalania podstawy obliczenia emerytury (odwołanie k. 29-31v a.s.).

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie k. 32-33 a.s.).

Sprawa z powyższego odwołania została zarejestrowana w Sądzie Okręgowym w Lublinie, VIII Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w repertorium „U” za rok 2025, pod numerem 476 (zarządzenie k. 27 w zw. z k. 28 a.s.).

Postanowieniem z dnia 7 marca 2025 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt VIII U ##/25, Sąd Okręgowy w Lublinie zarządził na podstawie art. 219 k.p.c. połączenie tej sprawy ze sprawą tegoż Sądu o sygn. akt VIII U ##/25 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, połączone sprawy prowadząc pod sygn. akt VIII U ##/25 (postanowienie k. 37 a.s.).

W toku dalszego postępowania strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.

Sąd Okręgowy w Lublinie ustalił, co następuje:

Marian #### urodził się w dniu ## marca 1959 roku. Od dnia ## marca 2024 roku pobiera emeryturę z wieku powszechnego. W dniu 26 września 2024 roku roku złożył wniosek o ponowne obliczenie świadczenia emerytalno-rentowego wraz z rekompensatą.

W odpowiedzi na wniosek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z dnia 29 listopada 2024 roku, odmówił Marianowi #### prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ na dzień 1 stycznia 2009 roku nie udowodnił co najmniej 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.

W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał nadto, że na dzień 1 stycznia 2009 roku, zgodnie ze złożoną dokumentacją wnioskodawca udowodnił 8 lat, 9 miesięcy i 1 dzień pracy w szczególnych warunkach.

Do pracy w szczególnych warunkach organ rentowy zaliczył okresy: od 1 sierpnia 1989 do 31 maja 1992 roku w LW Bogdanka oraz od 1 sierpnia 2002 roku do 31 grudnia 2008 roku w Łęczyńska Energetyka.

Do wyliczenia rekompensaty ZUS nie uwzględnił natomiast okresu od 1 czerwca 1992 roku do 31 lipca 2002 roku, ponieważ na przedłożonym świadectwie pracy z dnia 28 stycznia 2020 roku oraz świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 24 września 2024 roku brak jest informacji, że w tym okresie wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach, to znaczy, że brak jest świadectwa pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze za okres pracy od 1 czerwca 1992 roku do 31 lipca 2002 roku (decyzje, wniosek – nienumerowane karta akt ZUS).

W wyniku odwołania wnioskodawcy od powyższej decyzji oraz przedłożenia przez niego nowych dokumentów, tj. świadectwa pracy z 7 stycznia 2020 roku, świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach z 24 kwietnia 2019 roku, wniosku z 20 stycznia 2020 roku o sprostowanie świadectwa pracy z dnia 7 stycznia 2020 roku, zawiadomienia o rozpatrzeniu wniosku, świadectwa pracy – sprostowanie z 28 stycznia 2020 roku, świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach z 24 września 2024 roku, świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach z 4 listopada 2024 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał w dniu 9 stycznia 2025 roku decyzję ponownie odmawiającą wnioskodawcy prawa do rekompensaty z uwagi na brak wymaganego 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych (uznany okres w dalszym ciągu wynosi 8 lat, 9 miesięcy i 1 dzień).

Do wyliczenia rekompensaty ponownie nie uwzględniono okresu od 1 czerwca 1992 roku do 31 lipca 2002 roku, ponieważ na przedłożonym świadectwie pracy z dnia 7 stycznia 2020 roku oraz kserokopii świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 24 kwietnia 2019 roku oraz dnia 24 września 2024 roku brak jest informacji, że w tym okresie wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach, to znaczy, że brak jest świadectwa pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze za okres pracy od 1 czerwca 1992 roku do 31 lipca 2002 roku (odwołanie wraz z załącznikami k. 3-16 a.s.; decyzja – nienumerowana karta akt ZUS).

W tej sytuacji sporem w niniejszym postępowaniu objęta była możliwość uwzględnienia jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia od 1 czerwca 1992 roku do 31 lipca 2002 roku w „Łęczyńska Energetyka” sp. z o.o. w Bogdance.

W toku postępowania dowodowego Sąd ustalił, że Marian #### w okresie od 9 marca 1975 roku do 31 sierpnia 1979 roku pracował w gospodarstwie rolnym (informacja o okresach składkowych i nieskładkowych k. 5-5v akt ZUS).

Od dnia 1 września 1979 roku do 31 maja 1992 roku zatrudniony był w Kopalni Węgla Kamiennego Bogdanka w Bogdance (następnie Lubelski Węgiel „Bogdanka S.A. w Bogdance), gdzie wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w okresie od 1 sierpnia 1989 roku do 30 czerwca 1991 roku na stanowisku ślusarza remontowego w Oddziale Energetycznym na powierzchni oraz w okresie od 1 lipca 1991 roku do 31 maja 1992 roku zatrudniony na stanowisku robotnika na powierzchni – ślusarz remontowy w Oddziale Energetycznym na powierzchni. W międzyczasie (od 15 kwietnia 1982 roku do 17 października 1983 roku) odbywał zasadniczą służbę wojskową (zaświadczenie pracy k. 6 akt ZUS, świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach k. 16 a.s.).

Od 1 czerwca 1992 roku do 7 stycznia 2020 roku zatrudniony był w pełnym wymiarze czasu pracy, w „Łęczyńska Energetyka” sp. z o.o. w Bogdance (poprzednio „KOBO” sp. z o.o.), gdzie wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na stanowisku montera instalacji sanitarnych (w okresie od 1 sierpnia 2002 roku do 30 września 2006) oraz na stanowisku montera, ślusarza (w okresie od 1 października 2006 roku do 31 grudnia 2008 roku) (świadectwo pracy – sprostowanie z 28 stycznia 2020 roku, świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 24 września 2024 roku – nienumerowane karty akt ZUS).

W spornym okresie od 1 czerwca 1992 roku do 31 lipca 2002 roku wnioskodawca faktycznie kierowany był do pracy przy nawęglaniu, odżużlaniu i odpylaniu oraz czyszczeniu kotłów. Pracował przy wytwarzaniu i przesyle energii cieplnej na stanowisku obsługi urządzeń nawęglania, odżużlowania i przy remontach urządzeń elektrycznych. Prace te wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Nie był kierowany do innych prac. Jego obowiązki wiązały się z obsługą urządzeń nawęglania, odżużlania, czyli obsłudze taśmociągów taśmowych oraz zgrzebłowych. Prace świadczył na powierzchni, na hali w budynku kotłowni, gdzie panowało zapylenie. W kotłowni znajdowało się 6 kotłów wysokoprężnych, które pracownicy musieli napełnić węglem aby dostarczyć paliwo węglowe i biomasę do wytworzenia energii cieplnej. Zadaniem kotłowni było ogrzanie 2 kopalń, wszystkich obiektów, szybów wydobywczych, wszystkich budynków i miasta Łęczna. Wnioskodawca zajmował stanowisko ulokowane nad kotłami i ze sterowni uruchamiał sukcesywnie wszystkie taśmociągi. Następnie wózkiem kierunkowym najeżdżał na bunkry węglowe i zasypywał w ten sposób kotły węglem pobranym z kopalni. Po wykonaniu tych czynności wnioskodawca musiał skontrolować stan taśmociągów i utrzymać porządek. Odżużlanie polegało na odprowadzaniu taśmociągiem masy, która pozostała po wypaleniu węgla tzw. żużlu węglowego. Odpylanie zaś było związane z procesem odżużlania. Było to oczyszczanie tunelów, w których były zbiorniki, które należało oczyszczać z sadz. Wnioskodawca przy odpylaniu musiał dodatkowo uruchamiać taśmociągi i nadzorować, aby żużel był prawidłowo odprowadzany na hałdę. Na zmianie wnioskodawca uzupełniał dwukrotnie kotły, wywoził żużel oraz odpylał. Zakład pracował na trzy zmiany w ruchu ciągłym. Wnioskodawca pracował również na zmiany nocne. Praca ta była wykonywana w dużym zapyleniu, z wydobywającymi się substancjami chemicznymi (zeznania wnioskodawcy k. 52v -53v w zw. z k. 70v; zeznania Piotra #### k. 68v-69v, zeznania Stanisława #### k. 69v-70 a.s.)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane dowody z dokumentów znajdujących się zarówno w aktach sprawy, jak i aktach organu rentowego, a także na podstawie zeznań świadków oraz wnioskodawcy.

Sąd dał wiarę zeznaniom świadków, którzy pracowali razem z wnioskodawcą w spornym okresie. Piotr #### wykonywał takie same czynności jak wnioskodawca, a więc był dobrze zorientowany co do charakteru prac wykonywanych przez ubezpieczonego, natomiast Stanisław #### był przełożonym Mariana #### i kierował go do prac przy nawęglaniu, odżużlaniu i odpylaniu.

Za wiarygodne Sąd uznał również zeznania złożone przez wnioskodawcę uznając je za jasne, pełne i logiczne. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że zeznania wnioskodawcy były spójne z zeznaniami świadków, co do wykonywanych w spółce obowiązków oraz praktyki pracodawcy w nazewnictwie przydzielanych stanowisk. Wskazał także, że mimo zmian pracodawców (od Kopalni Węgla Kamiennego Bogdanka, przez Lubelski Węgiel „Bogdanka S.A., do spółki Kobo oraz „Łęczyńskiej Energetyki”) oraz zmiany nazw stanowisk, jego praca od początku zatrudnienia się nie zmieniła. Przez cały okres zatrudnienia wykonywał takie same obowiązki, bowiem przez cały okres jego zatrudnienia świadczył pracę na terenie Kopalni Bogdanka i kierowany był do prac kotłowniczych przy nawęglaniu, odżużlaniu i odpylaniu oraz oczyszczaniem kotłów. Wskazał, również że rozbieżność w nazewnictwie stanowisk mogła wynikać z umożliwienia pracownikom awansu do wyższej grupy zaszeregowania. Potwierdził to także Stanisław Sułek, wskazując na praktykę spółki, gdzie ze względów finansowych na umowie wskazywano jedno stanowisko, a pracownika kierowano do pracy na innym stanowisku. Dodał, że nie na wszystkich stanowiskach można było awansować do wyższej grupy zaszeregowania.

Sąd obdarzył wiarą zgromadzone w sprawie dowody nieosobowe w postaci dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz aktach organu rentowego dotyczących zatrudnienia wnioskodawcy w spornym okresie. Nie były one też kwestionowane przez żadną ze stron.

Należy mieć jednak na uwadze, że dowody ze świadectw pracy i innych dokumentów pracowniczych nie są decydujące dla ustaleń w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Są to bowiem dokumenty prywatne w rozumieniu art. 245 k.p.c., co oznacza, że zawarte tam informacje poddają się weryfikacji przez pryzmat wyników całego postępowania dowodowego. Ubezpieczony może więc dowodzić okoliczności faktycznych także innymi środkami dowodowymi, w tym pochodzącymi z osobowych źródeł dowodowych. Kontrola takich dokumentów obejmuje prawdziwość wykazanych w nich faktów (wyrok SA w Szczecinie z dnia 7 listopada 2019 r., III AUa 203/19, Lex nr 2774357; wyrok SA we Wrocławiu z dnia 15 stycznia 2020 r., III AUa 851/19, Lex nr 2977269). Co więcej, zgodnie z art. 473 § 1 k.p.c. w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. Oznacza to, że ustawodawca zrównał wartość dowodową dokumentów z wartością dowodową zeznań lub przesłuchania stron i żadnemu z tych środków nie przyznał prymatu przy ustalaniu faktów. Zatem informacje znajdujące się w aktach osobowych mogą być uzupełniane materiałem dowodowym z przesłuchania.

Sąd Okręgowy w Lublinie zważył, co następuje.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2024 roku, poz. 1696 tekst jednolity ze zm.) rekompensata to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze dla osób, które nie mają ustalonego decyzją prawomocną prawa do emerytury pomostowej.

Warunki jej przyznania precyzuje art. 21 cytowanej ustawy, który w obecnym brzmieniu stanowi, że rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli przed dniem 1 stycznia 2009 roku ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 roku, poz. 1631 tekst jednolity ze zm.), wynoszący, co najmniej 15 lat (art. 21 ust. 1 ustawy). Jednocześnie rekompensata nie przysługuje osobie, która ma ustalone decyzją prawomocną prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów odrębnych (art. 21 ust. 2 ustawy).

Łączne odczytanie przepisów art. 2 pkt 5 oraz art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych prowadzi do wniosku, że w ostatnio powołanym przepisie (art. 21 ust. 2) nie chodzi o nabycie prawa do jakiejkolwiek emerytury, ale do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na jednej z podstaw przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (art. 32, art. 46, art. 184 tej ustawy).

Tym samym, aby uzyskać prawo do rekompensaty konieczne jest posiadanie do dnia 1 stycznia 2009 roku 15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze oraz brak ustalonego prawomocną decyzją prawa do emerytury pomostowej lub emerytury w wieku obniżonym z tytułu pracy w warunkach szczególnych.

Według art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Ustęp 4 cytowanej normy prawnej stanowi natomiast, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym w ust. 2 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.

Zgodnie z kolei z § 2 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zmianami) okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Według § 3 cytowanego rozporządzenia okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Natomiast § 4 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Jednocześnie przepis art. 1 § 2 rozporządzenia stanowi, że właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B.

W niniejszej sprawie bezspornym było przy tym to, że Marian #### nie nabył prawa do emerytury pomostowej ani prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.

W rozpatrywanej sprawie koniecznym stało się ustalenie, czy wnioskodawca spełnia warunek 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazywał, że ubezpieczony nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego 15 lat.

Do wyliczenia rekompensaty organ rentowy nie uwzględnił okresu od 1 czerwca 1992 roku do 31 lipca 2002 roku, ponieważ na przedłożonym świadectwie pracy z dnia 7 stycznia 2020 roku oraz kserokopii świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 24 kwietnia 2019 roku oraz dnia 24 września 2024 roku brak jest informacji, że w tym okresie wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach.

Do pracy w szczególnych warunkach ZUS zaliczył natomiast okresy: od 1 sierpnia 1989 do 31 maja 1992 roku w LW Bogdanka oraz od 1 sierpnia 2002 roku do 31 grudnia 2008 roku w Łęczyńska Energetyka, udowodnił więc 8 lat, 9 miesięcy i 1 dzień pracy w szczególnych warunkach.

Nawiązując do argumentacji organu rentowego trzeba zwrócić uwagę, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nieprawidłowe wystawienie dokumentów przez pracodawcę potwierdzających wykonywanie pracy w szczególnych warunkach, nie stanowi wystarczającej podstawy do przyjęcia, że pracownik nie wykonywał pracy w takich warunkach. Obowiązek sporządzenia dokumentacji w tym zakresie obciąża pracodawcę, w związku, z czym wyciąganie wobec pracownika jakichkolwiek negatywnych konsekwencji braku lub błędnego jej sporządzenia byłoby dla niego nazbyt krzywdzące. Należy mieć na uwadze fakt, że w postępowaniu sądowym nie znajdują zastosowania ograniczenia w zakresie dopuszczalnych źródeł dowodowych, ustanowione na potrzeby postępowania przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, a wynikających z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno–rentowe (Dz. U. z 2011 roku, Nr 237, poz. 1412). Zasadniczym celem postępowania sądowego jest rozstrzygnięcie sprawy po dostatecznym, wszechstronnym wyjaśnieniu jej okoliczności spornych. Ułatwia to art. 473 k.p.c., który wprost stanowi, iż w postępowaniu przed sądem w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i przesłuchania stron. Powyższe oznacza, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które Sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 roku, III UZP 6/84, LEX nr 14625; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 roku, III UZP 48/84, LEX nr 14630, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1997 roku, II UKN 186/97, OSNP 1998/11/342; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 29 stycznia 2013 roku, III AUa 808/12, LEX nr 1313299). Z przedstawionym poglądem i wynikającymi z niego wnioskami Sąd Okręgowy w pełni się zgadza.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy i w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy Sąd Okręgowy ustalił, że Marian #### w okresie zatrudnienia „Łęczyńska Energetyka” sp. z o.o. w Bogdance od 1 czerwca 1992 roku do 31 lipca 2002 roku tj. łącznie 10 lat i 2 miesiące, stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywał prace wymienione w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, wykazie A, dziale XIV „prace różne”, pkt 2 tj. „prace oczyszczaczy przemysłowych kotłów parowych lub wodnych”, oraz na stanowisku wymienionym w załączniku nr 1 do Zarządzenia nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 12 sierpnia 1983 roku w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwa i energetyki, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach., w wykazie A, dziale XIV, poz. 2 „prace oczyszczaczy przemysłowych kotłów parowych lub wodnych” pkt 2 „maszynista urządzeń odpylania, odpopielania i odżużlania”. Wnioskodawca pracował w pełnym wymiarze czasu pracy, stale wykonując czynności w warunkach szczególnych.

Po zsumowaniu okresu uznanego przez organ rentowy za udowodniony w wymiarze 8 lat, 9 miesięcy i 1 dzień oraz powyżej wskazanego okresu zatrudnienia wnioskodawcy w szczególnych warunkach w wymiarze 10 lat i 2 miesięcy oraz wyłączając okresy nieskładkowe tj. 5 miesięcy i 21 dni (wymienionych za sporny okres w świadectwie pracy z dnia 28 stycznia 2020 roku), nie ma żadnych wątpliwości, że legitymuje się on okresem przekraczającym wymagane 15 lat pracy w warunkach szczególnych, przez co spełnia przesłankę do przyznania mu rekompensaty wskazanej w art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych.

W związku z powyższym zaskarżoną decyzję należało zmienić i ustalić Marianowi #### prawo do rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach.

Z powyższych względów, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 477¹⁴ § 2 k.p.c., Sąd Okręgowy orzekł jak sentencji wyroku.