Emerytura pomostowa po odwołaniu – służba wojskowa i praca po 2008 roku przesądziły o wygranej

Sygn. akt IV U ##/25

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją z dnia 2 kwietnia 2025 r. pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Biłgoraju odmówił wnioskodawcy Markowi #### przyznania prawa do emerytury pomostowej, wobec nie wykazania 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (k140 -140v. a.e.).

W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca wnosił o przyznanie prawa do emerytury pomostowej z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach (k.1-4v. a.s.).

W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wniósł o jego oddalenie argumentując, iż wnioskodawca nie wykazał 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Organ uznał za bezsporny fakt wykonywania pracy w szczególnych warunkach między innymi w okresie od 9 listopada 2023 r. do 10 listopada 2023 r. (k.15-16 a.s.).

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:

Wnioskodawca - Marek ####, ur. # #### 1963 r., od 5 września 1984 r. do 30 kwietnia 2002 r. był zatrudniony w Telekomunikacji Polskiej S.A. Obszar Telekomunikacji w Chełmie na stanowisku telemontera i instruktora (k. 13-13v akt organu). W okresie od 5 czerwca 1984 r. do 26 października 1986 r. (do powołania do wojska) wnioskodawca zajmował stanowisko telemontera, od 1 listopada 1988 r. do 31 marca 1992 r. stanowisko młodszego instruktora, a od 1 kwietnia 1992 do 30 kwietnia 2002 r. stanowisko instruktora (k.1,17-18 dział B akt osobowych wnioskodawcy). Praca wnioskodawcy na powyższych stanowiskach polegała na wykonywaniu prac montażowych, konserwacyjnych i remontowych linii kablowych oraz telefonicznych linii napowietrznych (IV U ##/23 - k.98v, 63v-64 – zeznania wnioskodawcy, k. 83v-84 – zeznania świadka Henryka ####).

W okresie od 27 października 1986 r. do 7 października 1988 r. Marek #### odbywał zasadniczą służbę wojskową (k. 7 akt organu). Po jej zakończeniu podjął pracę od 1 listopada 1988 r. na stanowisku instruktora (k. 16, 17 dział B akt osobowych wnioskodawcy – pisma). Mimo zmiany stanowiska wnioskodawca nadal zajmował się tymi samymi pracami, co przed powołaniem do wojska, a więc konserwacją, montażem i remontami linii kablowych oraz telefonicznych linii napowietrznych (IV U ##/23 - k.98v, 63v-64 – zeznania wnioskodawcy). W okresie od 1 do 30 czerwca 1993 r. wnioskodawca przebywał na urlopie bezpłatnym (k.3-3v – świadectwo pracy z 23 sierpnia 2023 r.).

Wydane Markowi #### świadectwo pracy w szczególnych warunkach przez następcę prawnego pracodawcy, Orange Polska S.A. potwierdza fakt wykonywania przez wnioskodawcę pracy w szczególnych warunkach w okresie od 5 czerwca 1984 r. do 31 maja 2000 r. (akta osobowe wnioskodawcy, dział C – świadectwo pracy w szczególnych warunkach).

Następnie wnioskodawca był zatrudniony w okresie od 1 maja 2002 r. do 30 czerwca 2004 r. w „Telektrim” S.A. na stanowisku telemontera (k. 16 a.r.). Wnioskodawca wykonywał te same obowiązki, co u poprzedniego pracodawcy przy montażu, konserwacji i remontach linii kablowych oraz telefonicznych linii napowietrznych. Nowy pracodawca wykonywał te prace na zlecenie Telekomunikacji Polskiej S.A. (k.98v, 63v-64 – zeznania wnioskodawcy).

Decyzjami z dnia 16 sierpnia 2023 r. i z dnia 11 września 2023 r. w przedmiocie odmowy prawa do emerytury pomostowej organ ostatecznie uznał za bezsporny staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 13 lat, 9 miesięcy i 16 dni. Do stażu tego, po wyłączeniu okresów niezdolności do pracy z powodu choroby, zaliczone zostały okresy zatrudnienia od 5 czerwca 1984 r. do 26 października 1986 r., od 1 listopada 1988 r. do 31 maja 1993 r. i od 1 lipca 1993 do 31 maja 2000 (k. 59-61 akt organu).

Tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 30 września 2024 r., wydanym w sprawie sygn.. akt IV U ##/23 oddalił odwołania wnioskodawcy od powyższych decyzji.

W uzasadnieniu Sąd zaznaczył, że wnioskodawca legitymuje się stażem pracy w warunkach szczególnych w myśl przepisów dotychczasowych. Staż ten przypada w okresie od 5 września 1984 r. do 30 czerwca 2004 r., kiedy skarżący wykonywał prace przewidziane w dziale VIII, poz. 20 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, polegające na montażu, konserwacji i remoncie linii kablowych oraz telefonicznych linii napowietrznych, mimo różnych nazw zajmowanego przez niego stanowiska. Sąd do stażu pracy w szczególnych warunkach zaliczył także okres odbywania zasadniczej służby wojskowej, gdyż przed powołaniem wnioskodawca pracował w warunkach szczególnych i w ciągu 30 dni powrócił do wykonywania tych samych obowiązków, mimo zmiany nazwy stanowiska pracy. Okres służby wojskowej podlega, w świetle uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2013 r., II UZP 6/13 (OSNP 2014/3/42) i późniejszych orzeczeń (zob. wyrok Sądu Najwyższego 12 sierpnia 2020 r., II UK 325/18, Lex nr 3095022, z 18 kwietnia 2018 r., III UK 57/17, Lex nr 2497579) zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych.

Rozpatrując apelację złożoną przez wnioskodawcę od powyższego wyroku Sądu Okręgowego Sąd Apelacyjny w Lublinie w sprawie sygn. akt III AUa ##/24 oddalił apelację wnioskodawcy. Na wstępie uzasadnienia wyroku Sąd II instancji zaznaczył, że postępowanie apelacyjne ma merytoryczny charakter i jest dalszym ciągiem postępowania rozpoczętego przed sądem pierwszej instancji. Dokonane przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne, Sąd II instancji podzielił i uznał za własne, ale tylko w granicach w jakich Sąd I instancji był uprawniony i zobowiązany do rozpoznania spraw zawisłych w wyniku odwołań od dwóch decyzji organu z dnia 16 sierpnia 2023 r. oraz z dnia 11 września 2023 r. Sąd Apelacyjny podkreślił, że sąd ubezpieczeń społecznych w wyniku wniesienia odwołania rozpoznaje sprawę merytorycznie na nowo, jednak jako organ kontrolny wobec organu rentowego ma obowiązek odniesienia się do stanu rzeczy istniejącego w dacie wydania decyzji. Rozpoznając odwołanie od decyzji organu rentowego, sąd ubezpieczeń społecznych rozstrzyga o zasadności odwołania w granicach wyznaczonych z jednej strony, zakresem samego odwołania, a z drugiej przez przedmiot decyzji. Badanie legalności decyzji następuje przy uwzględnieniu stanu prawnego i faktycznego istniejącego w chwili ustalania prawa. Z tej przyczyny obowiązująca w "klasycznym” procesie cywilnym reguła wyrażona w art. 316 § 1 k.p.c., zgodnie z którą sąd bierze pod uwagę stan rzeczy z chwili zamknięcia rozprawy, doznaje wyjątku w postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, ze względu na jego szczególny, odwoławczy charakter (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2014 r., 11 UK 76/14, LEX nr 1777882; z dnia 5 kwietnia 2007 r. 1 UK 316/06 OSNP 2008/13-14/199; z dnia 5 kwietnia 2022 r. 111 USKP 120/21 LEX nr 3419431). Sąd Apelacyjny podniósł, że Sąd I instancji powołując poglądy dopuszczające w drodze wyjątku na naruszenie zasady legalizmu omówionej wyżej stracił jednak z pola widzenia istotne zastrzeżenie, iż ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego dopuszcza wyjątek od zasady, że sąd ocenia legalność decyzji rentowej według stanu rzeczy istniejącego w chwili jej wydania, który to wyjątek sprowadza się do ustaleń stanowiących faktyczną podstawę rozstrzygnięcia, które muszą dotyczyć okoliczności pewnych. Tylko wówczas dopuszczalne jest swego rodzaju skrócenie procedury przez eliminację ponownego postępowania przed organem rentowym z nowego wniosku o świadczenie niewątpliwie należne, gdy jest oczywiste, że przy zastosowaniu procedury obowiązującej w tych sprawach świadczenie bez żadnych wątpliwości zostałoby przyznane (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2007 r., III UK 25/07, OSNP 2008, nr 19-20, poz. 293; z dnia 10 marca 1998 r., 11 UKN555/97 OSNAPiUS 1999 nr 5, poz.181).

Z tego względu Sąd Apelacyjny częściowo podzielił ustalenia Sądu I instancji poczynione w sprawie IV U ##/23 przyjmując, iż Marek #### legitymuje się stażem pracy w szczególnych warunkach w myśl przepisów dotychczasowych. Staż ten przypada w okresie od 5 września 1984 r. do 30 czerwca 2004 r., kiedy Marek #### wykonywał prace przewidziane w dziale VIII, poz. 20 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. Praca ta nie stanowiła natomiast pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy. Uwzględnieniu podlega też okres odbywania zasadniczej służby wojskowej od 27 października 1986 r. do 7 października 1988 r. Sąd Apelacyjny łączny okres pracy w warunkach szczególnych wnioskodawcy, po odliczeniu okresów niezdolności do pracy, ustalił w wymiarze 15 lat, 8 miesięcy 28 dni. Sąd II instancji podkreślił, że prowadzenie postępowania dowodowego przez Sąd I instancji co do faktów przypadających w okresie od 9 października do 10 listopada 2023 r. (po wydaniu zaskarżonych decyzji) było nieuprawnione, jako wówczas kwestionowanych przez pozwanego, co nie uprawniało Sąd I instancji do eliminacji etapu postępowania administracyjnego w tym zakresie.

Po złożeniu odwołań od zaskarżonych w sprawie IV U ##/23 decyzji z 16 sierpnia 2023 r. oraz z 11 września 2023 r. wnioskodawca podjął bowiem zatrudnienie na stanowisku ładowacza odpadów w okresie od 9 października do 10 listopada 2023 r. w Przedsiębiorstwie Gospodarki Komunalnej Spółce z o.o. w Zamościu, w pełnym wymiarze czasu pracy (k. 1-1v dział C akt osobowych wnioskodawcy – świadectwo pracy). Wnioskodawca był przyporządkowany do pracy przy obsłudze śmieciarki, zbierającej tzw. „odpady zmieszane” i pracę w tym charakterze wykonywał przez dwa tygodnie. Podjeżdżał pojemnikiem pod śmieciarkę, podnoszenie pojemnika i wysypywanie śmieci odbywało się automatycznie. W pozostałym czasie pracował z innymi ekipami przy zbieraniu odpadów segregowanych: szkła, papieru, plastiku, elektrośmieci i śmieci o dużych rozmiarach (meble). Wypełniony worek na szkło o wadze 30-40 kg skarżący wrzucał na przyczepę pojazdu na wysokość dwóch metrów. Zbieranie szkła trwało przez całą dniówkę roboczą. Wnioskodawca co najmniej przez dwa dni pracował przy zbieraniu szkła. Wnioskodawca pracował też przy odbieraniu popiołu, co najmniej dwie dniówki robocze. Pojemnik z popiołem ważył do 80 kg, a worek z popiołem do 70 kg. Worek z popiołem podnosił wrzucał przez burtę do śmieciarki, a pojemnik z popiołem transportował do samochodu celem wysypania popiołu. W pozostałe dni pracował przy zbieraniu sprzętu elektronicznego i mebli. Te odpady były przez niego ładowane na przyczepę pojazdu ręcznie wespół z innym pracownikiem (lodówki, telewizory). Pracował też na wysypisku przy wysypywaniu odpadów szklanych z worków. Musiał podnieść worek i opróżnić. Wnioskodawca przez jeden dzień pracował na wysypisku, przy załadunku elektrośmieci do kontenera (IV U ##/23 - k. 97v-98 – zeznania świadka Mirosława ####, k.98v, 63v-64 – zeznania wnioskodawcy, zeznania wnioskodawcy w sprawie niniejszej).

Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Spółce z o.o. w Zamościu uznało, że wnioskodawca w okresie zatrudnienia wykonywał pracę w warunkach szczególnych jako ładowacz odpadów, informując go o tym przy zatrudnieniu (k. 1 dział C akt osobowych wnioskodawcy – świadectwo pracy, k.72 – pismo informujące o wpisaniu do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach).

Obecnie pozwany organ za bezsporny uznał okres pracy w szczególnych warunkach od 9 października 2023 r. do 10 listopada 2023 r. (vide: zaskarżona decyzja – k.140-140v., odpowiedź na odwołanie – k.150-16 a.s.).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań wnioskodawcy Marka #### złożonych w sprawie IV U ##/23 i w niniejszej sprawie oraz świadków Mirosława #### i Henryka #### złożonych w sprawie IV U ##/23, którym dał wiarę w całości, gdyż są szczere, logiczne i ze sobą zbieżne. Ponadto ustalenia faktyczne Sąd poczynił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach organu rentowego, aktach osobowych wnioskodawcy, w aktach niniejszej sprawy oraz w sprawie IV U ##/23 i III AUa ##/24. Prawdziwość tych dokumentów nie budziła wątpliwości.

Zgodnie z treścią art. 4 ustawy z dnia 19 XII 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2024 r. poz.1696 ze zm.), prawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikowi, który spełnia następujące warunki:
1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy.
7) W przypadku wykazywania pracy w warunkach szczególnych, w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 grudnia 1998 r.
(t. jedn. Dz. U. 2024, poz. 1631 ze zm.), zasady ustalania okresów pracy w takich warunkach precyzują przepisy dotychczasowe.

Przepisy dotychczasowe, to przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) (vide: SN w uchwale 7 sędziów z dnia 13 lutego 2002 roku, III ZP 30/01, OSNAPiUS 2002, nr 10, poz. 243).

Pracami wykonywanymi w warunkach szczególnych, uprawiającymi do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, są zgodnie z wykazem A działem VIII, poz. 20 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, polegające na montażu, konserwacji i remoncie linii kablowych oraz telefonicznych linii napowietrznych, mimo różnych nazw zajmowanego przez niego stanowiska.

Sąd Apelacyjny w Lublinie w sprawie sygn. akt III AUa ##/24, podzielając ustalenia Sądu I instancji poczynione w sprawie IV U ##/23 przyjął, iż Marek #### legitymuje się stażem pracy w szczególnych warunkach w myśl przepisów dotychczasowych. Staż ten przypada w okresie od 5 września 1984 r. do 30 czerwca 2004 r., kiedy Marek #### wykonywał prace przewidziane w dziale VIII, poz. 20 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. Przy uwzględnieniu dodatkowo odbywania zasadniczej służby wojskowej w okresie od 27 października 1986 r. do 7 października 1988 r. Sąd Apelacyjny łączny okres pracy w warunkach szczególnych wnioskodawcy, po odliczeniu okresów niezdolności do pracy, ustalił w wymiarze 15 lat, 8 miesięcy 28 dni.

Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy (art. 3 ust. 1).

W pkt 38 tego załącznika wymieniono prace przy wywozie nieczystości stałych i płynnych oraz prace na wysypiskach i wylewiskach nieczystości związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym. Rodzaje prac wymienione w tym punkcie połączone są spójnikiem łącznym „oraz” a zatem wszystkie rodzaje prac wymienione wyżej muszą być związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2016 r., II OSK 2809/14).

Wnioskodawca na etapie postępowania administracyjnego wszczętego wskutek wniosku z 12 grudnia 2024 r. legitymował się pracą w szczególnych warunkach w rozumieniu ustawy pomostowej, bowiem organ rentowy uznał pracę wnioskodawcy na stanowisku ładowacza odpadów w okresie od 9 października do 10 listopada 2023 r. w Przedsiębiorstwie Gospodarki Komunalnej Spółce z o.o. w Zamościu za pracę wykonywaną w warunkach szczególnych.

Przyznać należy, że prace ładowacza szkła i popiołu, które były związane z dużym wysiłkiem fizycznym, nie były wykonywane codziennie, co nie oznacza, że dyskwalifikuje to możliwość zastosowania wobec wnioskodawcy art. 4 ustawy w celu ustalenia mu prawa do emerytury pomostowej.

Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 maja 2022 r., III UZP 2/22 wyjaśnił, że nabycie prawa do emerytury pomostowej nie jest uzależnione od wykonywania po dniu 31 grudnia 2008 r. pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przez okres przynajmniej jednego miesiąca, jak wcześniej podnoszono w orzecznictwie. Sąd Najwyższy stwierdził między innymi, że na przesłanki nabycia prawa do emerytury pomostowej należy patrzeć w sposób całościowy i umieszczać je w pewnym kontekście związanym z sytuacją życiową pracownika. Skupienie się jedynie na okresie wykonywania pracy przez ubezpieczonego po dniu 31 grudnia 2008 r. i wyprowadzanie wniosków dotyczących warunków spełnienia przesłanek nabycia prawa do emerytury pomostowej, określonych w art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, powoduje zatracenie pewnego kontekstu, do którego uchwycenia konieczne jest szersze spojrzenie na cel wprowadzenia analizowanych przepisów. Nie można tracić z pola widzenia, że samo wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze po dniu 31 grudnia 2008 r. przez okres krótszy niż miesiąc nie spowoduje nabycia prawa do emerytury pomostowej. Niezbędne jest również spełnienie pozostałych przesłanek, w tym 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. Nie można skupiać się jedynie na tym, że praca szczególna po dniu 31 grudnia 2008 r. przez okres krótszy niż miesiąc nie obciąża wystarczająco organizmu pracownika, aby przyznać mu emeryturę pomostową, bowiem jest zbyt krótkotrwała. Trzeba mieć na względzie, że jest to tylko końcowy okres pracy pracownika, dopełniający niejako jego wcześniejszą, wieloletnią pracę w warunkach szczególnie obciążających dla organizmu pracownika. Nawet to, że pewne prace nie są już uznawane za prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (z różnych powodów, bowiem może to wynikać ze zmian w technologii, warunkach pracy dostępnych środkach bezpieczeństwa) nie powoduje, że możemy pominąć tę pracę wykonywaną w latach poprzednich, gdy była ona uznawana za pracę szczególną i skupić się jedynie na krótkotrwałym okresie pracy po dniu 31 grudnia 2008 r. Oczywiście, mogą się zdarzyć sytuacje, gdy ktoś próbuje wyłudzić pewne świadczenia, jednak nie uzasadnia to wprowadzania dodatkowych, nieprzewidzianych przez ustawodawcę przesłanek nabycia prawa do emerytury, a ewentualnie dokładnego zbadania w realiach konkretnej sprawy, czy praca w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze, podjęta krótkotrwale po dniu 31 grudnia 2008 r., nie była pozorna.

Podsumowując swoje rozważania, Sąd Najwyższy w powiększonym składzie podkreślił także, że o ile należy się zgodzić, że w stanie prawnym poprzedzającym wejście w życie ustawy o emeryturach pomostowych uwzględniano wpływ szkodliwości na organizm człowieka (vide art. 32 ust. 2 ustawy emerytalno-rentowej) oraz definiowano daną pracę stanowiskowo, o tyle jednak oceny zatrudnienia negatywnie oddziałującego na zatrudnionego należy dokonać z perspektywy całego 15-letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych (przed i po 3 1 grudnia 2008 r.). Przy czym brak jest podstaw, by wyznaczać konkretny czas, przez jaki praca miałaby być wykonywana w każdym z wymienionych przedziałów czasowych. Trzeba mieć na względzie, że prace w szczególnych warunkach w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych (art. 3 ust. 1-3) odnoszą się rodzajowo do określonej kategorii prac i w żadnym aspekcie nie akcentują długotrwałego wykonywania tej (jednej) konkretnej pracy. Jedynym determinantem jest wymiar czasu pracy, ponieważ prace te mają być wykonywane w pełnym wymiarze czasu pracy (art. 3 ust. 4 i 5 ustawy o emeryturach pomostowych). Kwalifikacja nowego zatrudnienia jako pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie oznacza oceny skutków w sferze zdrowia pracownika po dniu, miesiącu czy roku pracy, lecz występowania w środowisku pracy tych czynników ryzyka, które - według ustawy - mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia. Jednocześnie ustawodawca nie stanowi konkretnie, w jakim przedziale czasowym narażenie na występowanie tych określonych czynników ryzyka może doprowadzić do wspomnianego skutku. Należy zatem podkreślić, że długotrwałość wykonywania pracy o szczególnym charakterze, która w miarę upływu lat i związanej z tym utraty adekwatnej sprawności psychofizycznej powoduje ograniczenia w możliwości jej efektywnego wykonywania, zmniejszając (lub nawet uniemożliwiając) zdolności do zarobkowania w tym szczególnym charakterze, realizuje się przez przesłankę wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat (art. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych). Zatem w każdym wypadku ocena powinna uwzględniać sumę lat pracy, a nie tylko okres (minimalnie miesięczny) po dniu 31 grudnia 2008 r. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 24 czerwca 2025 r., sygn. akt III AUa ##/25).

Analizując powyższe należy stwierdzić, że po dniu 31 grudnia 2008 r. wnioskodawca wykonywał pracy w szczególnych warunkach wyżej wymienione, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej, co przyznał organ rentowy, a ustalenia organu w tym zakresie, w świetle ustaleń faktycznych i przywołanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, nie budziły wątpliwości Sądu (v. art. 229 k.p.c.).

Reasumując w ocenie Sądu wnioskodawca spełnia przesłanki przewidziane w art. 4 cytowanej ustawy o emeryturach pomostowych, gdyż przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 i 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, które to okoliczności ustalił Sąd Apelacyjny w Lublinie w ramach kontroli instancyjnej oraz po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy pomostowej na stanowisku ładowacza oraz spełnił pozostałe wymagane przesłanki.

Sąd uznał odwołanie wnioskodawcy za zasadne, albowiem fakt wykonywania pracy w szczególnych warunkach w w/w okresie został udowodniony przez wnioskodawcę w toku przeprowadzonego postępowania odwoławczego i nie został w sposób skuteczny podważony przez pozwany organ. Strona pozwana nie przeprowadziła dowodu, który podważyłby powyższe ustalenia (v. art. 3 k.p.c. i 232 k.p.c., por. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 1996 r., sygn. I KCU 45/96 - OSN Nr.5 z 1997 r., str.8).

Zgodnie z przepisem art. 299 k.p.c. jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, sąd dla wyjaśnienia tych faktów może dopuścić dowód z przesłuchania stron. Sąd w pełni obdarzył wiarą zeznania wnioskodawcy złożone w trybie art. 299 k.p.c. oraz zeznania świadków jako spójne, logiczne i konsekwentne. W realiach tej sprawy po przeprowadzania dowodu z zeznań wnioskodawcy Sąd nie miał wątpliwości co do faktycznego wykonywania przez skarżącego pracy w szczególnych warunkach.

Mając na uwadze powyższe i powołane przepisy prawa, Sąd na mocy art. 477¹⁴ § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Sąd zasądził od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz wnioskodawcy kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art.98 § 4 k.p.c. w związku z § 9 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., 1935).