Wygrana sprawa o emeryturę pomostową dla spawacza – decyzja ZUS zmieniona przez Sąd

Sprawa dotyczyła pana Tadeusza, wieloletniego spawacza, który po ukończeniu 60 lat złożył wniosek o przyznanie emerytury pomostowej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił mu prawa do tego świadczenia, twierdząc, że nie udokumentował on wymaganego 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych. ZUS zakwestionował również przedstawione świadectwa pracy, ponieważ były to kserokopie, oraz uznał, że po 2008 roku wnioskodawca nie wykonywał już pracy w warunkach szczególnych.

Pan Tadeusz nie zgodził się z decyzją i z pomocą kancelarii odwołał się do sądu. Wskazywaliśmy, że wnioskodawca przez całe życie zawodowe wykonywał ciężką i wymagającą pracę spawacza, zarówno w Polsce jak i za granic w warunkach szkodliwych dla zdrowia. Łączny czas tej pracy znacznie przekracza wymagane 15 lat, a po 2008 roku nadal wykonywał obowiązki spawacza w takich samych warunkach. Dla udowodnienia tych okoliczności zostały przedstawione odpowiednie dokumenty i powołani świadkowie.

Sąd przeanalizował dokumentację i zeznania świadków, którzy potwierdzili, że pan Tadeusz stale wykonywał prace spawalnicze w trudnych warunkach – m.in. w zbiornikach, instalacjach i innych zamkniętych przestrzeniach z utrudnioną wentylacją. Sąd podkreślił, że to nie sama nazwa stanowiska, ale faktycznie wykonywane obowiązki mają znaczenie przy ocenie prawa do emerytury pomostowej.

W wyroku Sąd wyraźnie zaznaczył, że brak formalnych zgłoszeń do ZUS po stronie pracodawcy czy przedstawienie jedynie kserokopii świadectw pracy nie może obciążać pracownika. Obowiązek prawidłowego zgłoszenia i opłacania składek spoczywa na pracodawcy, a pracownik nie powinien ponosić konsekwencji zaniedbań firmy. Ostatecznie Sąd Okręgowy w Lublinie zmienił decyzję ZUS i przyznał Panu Tadeuszowi prawo do emerytury pomostowej od dnia, w którym ukończył 60 lat. Szczegóły sprawy znajdują się w uzasadnieniu wyroku zamieszczonym poniżej.


Sygn. akt VIII U ##/24

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia 27 września 2024 roku, znak: EPOM/25/######, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie odmówił Tadeuszowi #### prawa do emerytury pomostowej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych w związku z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W uzasadnieniu decyzji ZUS wskazał, że ubezpieczony nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat, a także, iż po dniu 31 grudnia 2008 roku nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach ZUS nie uwzględnił okresów zatrudnienia ubezpieczonego od 2 maja 1991 roku do 31 sierpnia 1991 roku, od 1 września 1991 roku do 30 listopada 1995 roku, od 1 grudnia 1995 roku do 3 lutego 1996 roku, od 4 lutego 1996 roku do 17 stycznia 1997 roku, od 22 lipca 1998 roku do 24 września 1998 roku, od 20 stycznia 1997 roku do 8 lutego 2007 roku oraz od 1 lutego 2007 roku do 31 maja 2008 roku, argumentując, że wnioskodawca przedłożył kserokopie świadectw pracy, które nie stanowią środka dowodowego, bowiem potwierdzenia takich kopii za zgodność z oryginałem może dokonać jedynie ZUS lub inny organ administracji państwowej do tego upoważniony.

Ponadto organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie został zgłoszony od dnia 1 stycznia 2009 roku, zgodnie z art. 38 ustawy o emeryturach pomostowych, jako pracownik wykonujący pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze, co uzasadnia przyjęcie, że nie wykonywał po dniu 31 grudnia 2008 roku takiej pracy w rozumieniu tejże ustawy (decyzja, k. 24 akt emerytalnych ZUS, dalej: „a.e.”).

Odwołanie od powyższej decyzji złożył w dniu 23 października 2024 roku Tadeusz ####, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o zmianę decyzji poprzez przyznanie ubezpieczonemu prawa do emerytury pomostowej.

W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż decyzja nie jest słuszna, bowiem Tadeusz #### wykonywał pracę w warunkach szczególnych jako spawacz w okresach od 12 maja 1987 roku do 30 września 1990 roku, od 2 maja 1991 roku do 31 sierpnia 1991 roku, od 1 września 1991 roku do 30 listopada 1995 roku, od 1 grudnia 1995 roku do 3 lutego 1996 roku, od 4 lutego 1996 roku do 17 stycznia 1997 roku, od 22 lipca 1998 roku do 24 września 1998 roku, od 18 stycznia 1999 roku do 29 marca 1999 roku, a także od 20 stycznia 1997 roku do 8 lutego 2007 roku oraz od 1 lutego 2007 roku do 31 maja 2008 roku, co daje ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych.

Ponadto wskazał, że pracę w warunkach szczególnych przy spawaniu w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych wykonywał także od dnia 1 stycznia 2009 roku, a zatem spełnia przesłanki do przyznania mu prawa do emerytury pomostowej. Na poparcie tych twierdzeń zgłosił wnioski dowodowe o dopuszczenie dowodów z dokumentów w postaci świadectw pracy w warunkach szczególnych, a także z zeznań świadka (odwołanie, k. 3-7v).

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie wniósł o jego oddalenie, w całości podtrzymując argumentację, która legła u podstaw zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji (odpowiedź na odwołanie, k. 22-22v).

W dalszym toku postępowania strony podtrzymywały tak zajęte stanowiska procesowe; pełnomocnik wnioskodawcy popierał złożone odwołanie, zaś pełnomocnik organu rentowego wnosił o oddalenie odwołania (protokół rozprawy, k. 45v).

Sąd Okręgowy w Lublinie ustalił, co następuje:

Tadeusz #### urodził się dnia # sierpnia 1964 roku.

Wnioskodawca ukończył Przyzakładową Zasadniczą Szkołę Zawodową Zakładów Azotowych w Puławach w zawodzie mechanik maszyn i urządzeń przemysłowych.

W dniu 29 sierpnia 2024 roku ubezpieczony, za pośrednictwem pracodawcy, złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o emeryturę pomostową, dołączając do niego, m.in. kserokopie świadectw pracy, w tym świadectw pracy w warunkach szczególnych, poświadczone za zgodność z oryginałami przez specjalistę ds. pracowniczych ze strony pracodawcy (świadectwo ukończenia ZSZ – k. A-5 akt osobowych wnioskodawcy, koperta k. 32; wniosek, k. 1-2v a.e.; kserokopie świadectw pracy, k. 5-16v a.e.).

Po rozpoznaniu powyższego wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie wydał zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzję z dnia 27 września 2024 roku, odmawiając wnioskodawcy Tadeuszowi #### prawa do emerytury pomostowej i argumentując, że nie udowodnił on okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat, a także nie wykonywał prac w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze po dniu 31 grudnia 2008 roku (decyzja, k. 24 a.e.).

Tadeusz #### od dnia 12 maja 1987 roku został zatrudniony w Przedsiębiorstwie Robót Inżynieryjnych „Energopol-Lublin” w Lublinie, przekształconym następnie w spółkę akcyjną, w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku spawacza. W oparciu o nabyte uprawnienia spawacza pracował przy spawaniu rurociągów, zbiorników i innych elementów w Zakładach Azotowych w Puławach za pomocą tzw. „tigu”, tj. przy spawaniu elektrycznym.

Na okres od 19 października 1987 roku do 15 lipca 1988 roku został oddelegowany do Zakładów „Bumar-Waryński” w Warszawie, jednak zakres jego obowiązków nie zmienił się – pracował jedynie przy spawaniu metodą elektryczną, nie mając powierzanych do wykonania żadnych innych czynności. Pracę u tego pracodawcy wykonywał aż do 30 września 1990 roku, gdy zakład pracy wypowiedział umowę z przyczyn ekonomicznych i organizacyjnych (świadectwo pracy – k. A2-3 akt osobowych wnioskodawcy, koperta k. 32; zeznania wnioskodawcy, k. 45-46v w zw. z k. 47).

Od 2 maja 1991 roku do 31 sierpnia 1991 roku skarżący był pracownikiem Przedsiębiorstwa Remontów i Modernizacji „Chemorozruch” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Oświęcimiu, w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku spawacza. Podobnie, jak u poprzedniego pracodawcy, wciąż wykonywał te same czynności przy spawaniu związanym z remontami i naprawami na terenie Zakładów Azotowych w Puławach, nie będąc oddelegowywanym do innych czynności (świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach – koperta k. 44 oraz k. B-17 akt osobowych wnioskodawcy, koperta k. 32; świadectwo pracy – k. A2-4 akt osobowych wnioskodawcy, koperta k. 32; zeznania wnioskodawcy, k. 45-46v w zw. z k. 47).

Wnioskodawca od 1 września 1991 roku został zatrudniony w Przedsiębiorstwie Remontowo-Montażowym „REMO” s.c., w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku spawacza. W dalszym ciągu wykonywał tylko prace spawalnicze na terenie Zakładów Azotowych w Puławach – do 30 listopada 1995 roku. W okresie od 1 grudnia 1995 roku do 3 lutego 1996 roku, korzystając z urlopu bezpłatnego w Przedsiębiorstwie „REMO”, pozostawał w zatrudnieniu w Mostostal Puławy spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Puławach, w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku spawacza. Od 4 lutego 1996 roku powrócił do wykonywania prac spawalniczych na rzecz Przedsiębiorstwa Remontowo-Montażowego „REMO” s.c., które wykonywał do rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia stron z dniem 17 stycznia 1997 roku (świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach – koperta k. 44 oraz k. B17-1 i B17-2 akt osobowych wnioskodawcy, koperta k. 32; świadectwa pracy – k. A2-5 i A2-6 akt osobowych wnioskodawcy, koperta k. 32; zeznania wnioskodawcy, k. 45-46v w zw. z k. 47).

W okresie od 20 stycznia 1997 roku do 8 lutego 2007 roku Tadeusz #### był związany umową o pracę z Mostostal Puławy S.A. w Puławach, w oparciu o którą pracował w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku spawacza, w dalszym ciągu na terenie Zakładów Azotowych w Puławach. Wykonywał tylko prace spawalnicze elektryczne i gazowe, nie będąc kierowanym do innych czynności. W tym okresie zatrudnienia, w dniach od 22 lipca 1998 roku do 24 września 1998 roku skarżący pracował jako spawacz na budowie eksportowej w Danii, zaś w dniach od 18 stycznia 1999 roku do 29 marca 1999 roku w tym samym charakterze na budowie eksportowej w Szwecji (Umea), gdzie został oddelegowany przez Mostostal Warszawa S.A.

Po powrocie z budów eksportowych wykonywał w dalszym ciągu pracę spawacza na ternie ZA Puławy – aż do dnia 31 stycznia 2007 roku, gdyż z dniem następnym podjął zatrudnienie w KN Consult Polska spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Puławach, zaś dotychczasowy pracodawca – Mostostal Puławy S.A. w Puławach – formalnie umowę o pracę rozwiązał z wnioskodawcą z dniem 8 lutego 2007 roku, uznając okres od 1 do 8 lutego 2007 roku jako nieskładkowy z uwagi na nieusprawiedliwioną nieobecność skarżącego w pracy, który faktycznie w tamtych dniach wykonywał już pracę u nowego pracodawcy (świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach – koperta k. 44 oraz k. B12, B17-2, B17-3 i B17-4 akt osobowych wnioskodawcy, koperta k. 32; świadectwo pracy – k. A2-11 akt osobowych wnioskodawcy, koperta k. 32; zeznania wnioskodawcy, k. 45-46v w zw. z k. 47).

W okresie od 1 lutego 2007 roku do 31 maja 2008 roku Tadeusz #### zatrudniony był w KN Consult Polska spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Puławach, wykonując wciąż czynności na stanowisku spawacza elektrycznego i gazowego, w pełnym wymiarze czasu pracy. Praca jego polegała na spawaniu elektrycznym i gazowym dużych zbiorników rafineryjnych. Wykonywał wyłącznie prace spawalnicze i nie był kierowany do innych czynności (świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach – k. B17-5 akt osobowych wnioskodawcy, koperta k. 32; świadectwo pracy, k. A2-8 akt osobowych wnioskodawcy, koperta k. 32; zeznania wnioskodawcy, k. 45-46v w zw. z k. 47).

Od dnia 2 czerwca 2008 roku wnioskodawca pozostawał pracownikiem Zakładu Budowy Aparatury i Remontów Specjalistycznych „MEZAP” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Puławach, w oparciu o umowę o pracę, w pełnym wymiarze czasu pracy, będąc zatrudnionym na stanowisku spawacza i wykonując te same czynności w Zakładach Azotowych w Puławach, co dla uprzednio zatrudniających go podmiotów. Wykonywał na rzecz tej spółki związane z podwykonawstwem dla „puławskich azotów” prace spawalnicze elektryczne zarówno do dnia 31 grudnia 2008 roku, jak też i po tej dacie (świadectwo pracy, k. A2-9 akt osobowych wnioskodawcy, koperta k. 32; zeznania wnioskodawcy, k. 45-46v w zw. z k. 47).

W powyższych okresach zatrudnienia (rozpatrywanych do dnia 31 grudnia 2008 roku) wnioskodawca posiadał następujące okresy nieskładkowe: od 17 lutego 1992 roku do 29 lutego 1992 roku, od 6 lipca 1992 roku do 8 lipca 1992 roku, od 18 sierpnia 1992 roku do 12 września 1992 roku, od 17 lutego 1993 roku do 19 lutego 1993 roku, od 29 czerwca 1993 roku do 3 lipca 1993 roku, od 24 lipca 1993 roku do 16 września 1993 roku, od 23 grudnia 1993 roku do 31 grudnia 1993 roku, od 2 lutego 1994 roku do 4 lutego 1994 roku, od 15 lutego 1994 roku do 28 lutego 1994 roku, od 24 marca 1994 roku do 26 marca 1994 roku, od 28 marca 1994 roku do 9 kwietnia 1994 roku, od 30 listopada 1994 roku do 2 grudnia 1994 roku, od 21 stycznia 1995 roku do 25 stycznia 1995 roku, od 7 sierpnia 1995 roku do 16 sierpnia 1995 roku, od 5 września 1995 roku do 19 września 1995 roku, od 25 października 1995 roku do 28 października 1995 roku, od 10 listopada 1995 roku do 16 listopada 1995 roku, od 1 lutego 1999 roku do 15 maja 1999 roku, od 27 czerwca 2002 roku do 4 lipca 2002 roku, od 6 sierpnia 2002 roku do 18 sierpnia 2002 roku, od 3 października 2002 roku do 4 października 2002 roku, od 31 października 2002 roku do 2 listopada 2002 roku, od 18 stycznia 2003 roku do 31 stycznia 2003 roku, od 10 marca 2003 roku do 14 marca 2003 roku, od 27 sierpnia 2003 roku do 31 października 2003 roku, od 1 lipca 2004 roku do 11 lipca 2004 roku, od 13 grudnia 2004 roku do 23 grudnia 2004 roku, od 3 stycznia 2007 roku do 12 stycznia 2007 roku oraz od 26 stycznia 2007 roku do 31 stycznia 2007 roku (karta przebiegu zatrudnienia, k. 22-23 a.e.; świadectwo pracy – k. A2-7 akt osobowych wnioskodawcy, koperta k. 32).

Po dniu 1 stycznia 2009 roku – aż do dnia 7 lipca 2012 roku wnioskodawca kontynuował zatrudnienie w Zakładzie Budowy Aparatury i Remontów Specjalistycznych „MEZAP” spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Puławach, dalej wykonując pracę spawacza w pełnym wymiarze czasu pracy.

Następnie zaś pozostawał w okresie od 1 lutego zatrudnieniu w ELSTAL-MONT spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie od dnia 1 lutego 2013 roku do dnia 29 marca 2013 roku (świadectwa pracy, k. A2-9 i A2-10 akt osobowych wnioskodawcy, koperta k. 32; zeznania wnioskodawcy, k. 45-46v w zw. z k. 47).

Od dnia 3 czerwca 2013 roku wnioskodawca był zatrudniany na podstawie kolejnych umów o pracę w „REMZAP” spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Puławach, na stanowisku spawacza, w pełnym wymiarze czasu pracy, początkowo na okres próbny do dnia 31 sierpnia 2013 roku, następnie zaś na czas określony od dnia 1 września 2013 roku do dnia 30 października 2015 roku, na czas określony od dnia 31 października 2015 roku do dnia 30 października 2017 roku i następnie od dnia 31 października 2017 roku na czas nieokreślony. Wszystkie umowy zawierane były na pełny wymiar czasu pracy, zaś wnioskodawcę angażowano wyłącznie na stanowisku spawacza. Przechodził w związku z tym regularne badania lekarskie, otrzymując stosowne orzeczenia lekarskie do pracy na stanowisku spawacza, przy pracach na wysokościach, pracach w przestrzeniach zamkniętych i pracach w sprzęcie izolującym drogi oddechowe. Przechodził także okresowe egzaminy kwalifikacyjne z zakresu spawania. Do jego obowiązków należała praca przy spawaniu elektrycznym, tj. łukowym, za pomocą elektrody.

Wykonywał remonty urządzeń i maszyn na terenie Zakładów Azotowych w Puławach, spawając wewnątrz instalacji amoniakalnych o niewielkich średnicach, w tym o średnicy wejścia do wewnątrz wynoszącej 49,5 centymetra. Pracę wykonywał nawet przez 11 godzin dziennie, w godzinach od 6 do 14, również w weekendy. Pracował w brygadzie sześciu spawaczy. W celu wykonania niezbędnych zespoleń, dwóch spawaczy musiało dostać się do wewnątrz instalacji – zbiornika lub rury. Na końcu zbiornika był właz z wężem, który zasysał spaliny ze środka i odprowadzał na zewnątrz. Skarżący wykonywał spawanie łukowe zespalanych elementów na odcinku około 5-6 metrów, w wymuszonej pozycji ciała – na kolanach bądź częściowo na leżąco, mając zabezpieczone oczy przyłbicą spawalniczą i nosząc niepalne, skórzane kurtki spawalnicze. Zespawywane przez wnioskodawcę elementy są uprzednio odpowiednio przygotowywane przez monterów, w tym przez Tadeusza #### (umowy o pracę, k. B1, B5, B8, B11 akt osobowych wnioskodawcy, koperta k. 32; świadectwo pracy, koperta k. 44 oraz k. A2-9 akt osobowych wnioskodawcy, koperta k. 32; świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach – k. B17-5 akt osobowych wnioskodawcy, koperta k. 32; orzeczenia lekarskie, koperta k. 44 oraz k. od B6-2 do B6-11 akt osobowych wnioskodawcy, koperta k. 32; świadectwa kwalifikacyjne, koperta k. 44; zeznania wnioskodawcy, k. 45-46v w zw. z k. 47; zeznania Tadeusza ####, k. 46v-47).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane dowody z dokumentów, a także na podstawie zeznań wnioskodawcy oraz przesłuchanego w sprawie świadka.

Sąd podzielił jako wiarygodne zeznania świadka Tadeusza ####, pracującego wraz z wnioskodawcą w spółce REMZAP od 2013 roku. Świadek jednoznacznie potwierdził przebieg zatrudnienia wnioskodawcy oraz szczegółowo opisał czynności, które wnioskodawca wykonywał. Z jego zeznań wynika, że w trakcie zatrudnienia na stanowisku spawacza, po dniu 31 grudnia 2008 roku, wnioskodawca nie był kierowany do wykonywania innych czynności, a zajmował się jedynie spawaniem wewnątrz zbiorników, rur i urządzeń o małej kubaturze. Zeznania te Sąd ocenił jako przekonujące, zwłaszcza, że były spójne, rzeczowe, logiczne i zgodne z zeznaniami samego skarżącego, a świadek jako osoba obca dla stron nie był zainteresowany wynikiem sporu.

Sąd jako wiarygodne uznał także zeznania samego wnioskodawcy. Zawarty w zeznaniach Tadeusza #### opis precyzuje, jaki rodzaj pracy został mu powierzony w spornych okresach zatrudnienia, co było wystarczające dla oceny tej pracy przez pryzmat obowiązujących przepisów.

Odnosząc się do oceny zgromadzonych dokumentów Sąd uznał, że stanowiły one wiarygodny materiał dowodowy, ich autentyczność i prawdziwość nie została skutecznie podważona w toku postępowania i nie budziła wątpliwości. Dokumenty związane z zatrudnieniem wnioskodawcy u poszczególnych, wymienionych wyżej pracodawców zostały sporządzone w przepisanej formie, w oparciu o obowiązujące w dacie ich wydania przepisy prawne, przez kompetentne organy w ramach przysługujących im uprawnień. Natomiast kwestionowane przez ZUS kserokopie świadectw pracy i świadectw wykonywania prac w warunkach szczególnych stanowią dokumenty prywatne i jako takie podlegają weryfikacji, co do zgodności z prawdą w kontekście całokształtu materiału dowodowego, przy czym w toku postępowania złożone zostały oryginały tych dokumentów – k. 44 (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2011 r. II UK 43/11 LEX nr 1108484, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2005 r., II UK 15/05, LEX nr 603168 oraz wyroki tego Sądu z dnia 3 października 2000 r., I CKN 804/98, LEX nr 50890; z dnia 30 czerwca 2004 r., IV CK 474/03, OSNC 2005 Nr 6, poz. 113; z dnia 9 kwietnia 2009 r., I UK 316/08, LEX nr 707858; z dnia 6 stycznia 2009 r., II UK 117/08, OSNP 2010 nr 13-14, poz. 167; z dnia 27 lipca 2010 r., II CSK 119/10, LEX nr 603161).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Odwołanie Tadeusza #### jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego należy przytoczyć przesłanki przyznania prawa do emerytury pomostowej zawarte w art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (Dz.U. z 2024 roku, poz. 1696, tj. ze zm.).

Stosownie do treści tego przepisu prawo do tego świadczenia przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 roku;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5) po dniu 31 grudnia 2008 roku wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.

W rozpatrywanej sprawie bezspornym było, że wnioskodawca urodził się po dniu 31 grudnia 1948 roku (bo urodził się w dniu # sierpnia 1964 roku), osiągnął wiek wynoszący co najmniej 60 lat dla mężczyzn (bo ukończył 60 lat życia w dniu # sierpnia 2024 roku) oraz ma okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn (bo wynoszący 40 lat, 10 miesięcy i 15 dni).

Wobec powyższego sporne pozostawało to, czy wnioskodawca udowodnił okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat, jak również, czy wnioskodawca po dniu 31 grudnia 2008 roku wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.

Rozpatrując uprawnienie wnioskodawcy do emerytury pomostowej na podstawie art. 4 ustawy należało zatem w pierwszej kolejności ocenić, czy wnioskodawca legitymuje się okresem pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący, co najmniej 15 lat. Kategoryczne brzmienie art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych wskazuje bowiem jednoznacznie, że aby ubezpieczony mógł nabyć prawo do tego świadczenia, musi łącznie spełniać wszystkie warunki wskazane w tym przepisie.

Pozwany organ rentowy w zaskarżonej decyzji nie uwzględnił do pracy w szczególnych warunkach żadnego okresu zatrudnienia skarżącego – zarówno przed, jak i po dniu 31 grudnia 2008 roku, powołując się na okoliczność, że w przedłożone przez ubezpieczonego kserokopie świadectw pracy były nienależycie uwierzytelnione, tj. poświadczone za zgodność przez osobę do tego nieupoważnioną. W tym zakresie należy wskazać, że oryginały dokumentów zostały złożone w toku postępowania do akt sprawy (k.44).

Poza tym, błędne wystawienie dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy tego rodzaju lub nawet ich brak, nie stanowi jednak wystarczającej podstawy do przyjęcia, że pracownik nie wykonywał pracy w takich warunkach. Obowiązek sporządzenia dokumentacji w tym zakresie obciąża pracodawcę, w związku, z czym wyciąganie wobec pracownika jakichkolwiek negatywnych konsekwencji braku lub błędnego jej sporządzenia byłoby dla niego nazbyt krzywdzące. Należy mieć na uwadze fakt, że w postępowaniu sądowym nie znajdują zastosowania ograniczenia w zakresie dopuszczalnych źródeł dowodowych, ustanowione na potrzeby postępowania przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, a wynikających z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno–rentowe (Dz. U. z 2011 roku, Nr 237, poz. 1412). Zasadniczym celem postępowania sądowego jest rozstrzygnięcie sprawy po dostatecznym, wszechstronnym wyjaśnieniu jej okoliczności spornych. Pozwala na to przepis art. 473 k.p.c., który wprost stanowi, iż w postępowaniu przed sądem w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i przesłuchania stron. Powyższe oznacza, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które Sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 roku, sygn. akt III UZP 6/84, LEX nr 14625; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 roku, sygn. akt III UZP 48/84, LEX nr 14630, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1997 roku, sygn. akt II UKN 186/97, OSNP 1998/11/342; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 29 stycznia 2013 roku, sygn. akt III AUa 808/12, LEX nr 1313299). Z przedstawionym poglądem i wynikającymi z niego wnioskami Sąd w pełni się zgadza.

Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym dla oceny, czy pracownik wykonywał zatrudnienie w warunkach szczególnych istotne znaczenia ma rodzaj faktycznie powierzonej mu pracy, a nie nazwa zajmowanego stanowiska (tak między innymi: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 roku, II UK 395/13, LEX nr 1455235, Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 16 czerwca 2016 roku, III AUa 325/16, LEX nr 2094650, Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 31 maja 2016 roku, III AUa 753/15, LEX nr 2086565).

Zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zmianami) okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.

Z ustaleń faktycznych wynika, że wnioskodawca w okresach zatrudnienia w: Przedsiębiorstwie Robót Inżynieryjnych „Energopol-Lublin” w Lublinie (od 12 maja 1987 roku do 30 września 1990 roku), Przedsiębiorstwie Remontów i Modernizacji „Chemorozruch” spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Oświęcimiu (od 2 maja 1991 roku do 31 sierpnia 1991 roku), Przedsiębiorstwie Remontowo-Montażowym „REMO” s.c. (od 1 września 1991 roku do 17 stycznia 1997 roku, w tym w trakcie urlopu bezpłatnego u tego pracodawcy od 1 grudnia 1995 roku do 3 lutego 1996 roku w Mostostal Puławy spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Puławach), Mostostal Puławy S.A. w Puławach (od 20 stycznia 1997 roku do 31 stycznia 2007 roku, w tym od 22 lipca 1998 roku do 24 września 1998 roku na budowie eksportowej w Danii oraz od 18 stycznia 1999 roku do 29 marca 1999 roku na budowie eksportowej w Szwecji), KN Consult Polska spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Puławach (od 1 lutego 2007 roku do 31 maja 2008 roku) oraz w Zakładzie Budowy Aparatury i Remontów Specjalistycznych „MEZAP” spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Puławach (od 2 czerwca 2008 roku do 31 grudnia 2008 roku), stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę wskazaną w załączniku do w/w rozporządzenia, w wykazie A, Dziale XIV, poz. 12, a zatem była to praca przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowowodorowym.

Po odjęciu okresów nieskładkowych staż pracy wnioskodawcy w warunkach szczególnych tylko do dnia 31 grudnia 2008 roku wyniósł wynosi 20 lat i 6 dni.

Po drugie, organ rentowy w zaskarżonej decyzji uznał, że ubezpieczony po dniu 31 grudnia 2008 roku nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy z uwagi na to, że jego pracodawca nie zgłosił go do ZUS na drukach ZUS ZSWA.

Istotne jest, że przyznanie prawa do emerytury pomostowej nie jest uzależnione od przedłożenia przez płatnika składek druków, czy też opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych, lecz od wykonywania przez pracownika pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2015 roku, I OSK 921/14, LEX nr 2002616). Obowiązek dokonywania stosownych zgłoszeń oraz zapłaty składek spoczywa bowiem na pracodawcy – płatniku składek. Pracownik nie ma w związku z tym wpływu na wykonanie przez pracodawcę tego obowiązku, a zatem nie może z tego tytułu ponosić ujemnych konsekwencji.

Prace w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych oznaczają prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy. Z kolei prace w szczególnych charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych, to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy.

Mając na względzie zacytowane wyżej regulacje, w tym uwzględniając rodzaje prac, które wymienia załącznik 1 i 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, Sąd ustalił w sposób niebudzący wątpliwości, że Tadeusz #### po dniu 31 grudnia 2008 roku w dalszym ciągu wykonywał (i nadal wykonuje) prace w warunkach szczególnych, określone w załączniku nr 1 do tej ustawy, tj. prace bezpośrednio przy spawaniu łukowym lub cięciu termicznym w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze, z utrudnioną wentylacją (podwójne dna statków, zbiorniki, rury itp.), co wynika bezsprzecznie z przeprowadzonego postępowania dowodowego.

Ze zgromadzonej dokumentacji, w tym z orzeczeń lekarskich wydawanych w oparciu o skierowania pracodawcy wynika, że wnioskodawca w trakcie zatrudnienia w „REMZAP” spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Puławach od dnia 3 czerwca 2013 roku aż do dnia dzisiejszego przechodził w związku z powierzanymi mu czynnościami regularne badania lekarskie, otrzymując stosowne orzeczenia do pracy na stanowisku spawacza, przy pracach na wysokościach, pracach w przestrzeniach zamkniętych i pracach w sprzęcie izolującym drogi oddechowe. Okoliczności te, poparte zeznaniami świadka i samego wnioskodawcy wskazują na to, że wnioskodawca spełnia przesłankę wykonywania prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze po dniu 31 grudnia 2008 roku w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, bowiem wykonywał prace bezpośrednio przy spawaniu łukowym w zbiornikach i urządzeniach o bardzo małej kubaturze i z utrudnioną wentylacją.

W tych okolicznościach Sąd Okręgowy nie miał wątpliwości, że wnioskodawca w okresie zatrudnienia w REMZAP” spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Puławach (a więc po dniu 31 grudnia 2008 roku) stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace, które zostały wymienione w załączniku 1 do ustawy o emeryturach pomostowych pod pozycją 28.

Wobec powyższego ubezpieczony spełnił także i wymóg z art. 4 pkt 6 ustawy o emeryturach pomostowych, od którego zależało przyznanie mu prawa do emerytury pomostowej w oparciu o art. 4 powołanej ustawy.

Bez znaczenia z punktu widzenia roszczenia wnioskodawcy pozostaje zatem fakt, na co już wyżej zwrócono uwagę, niedopełnienia przez pracodawcę formalności związanych z wykonywanym przez wnioskodawcę zatrudnieniem w warunkach szczególnych. Tak jak wskazano powyżej, obowiązek sporządzenia dokumentacji w tym zakresie, zgłaszania i zapłaty składek, obciąża pracodawcę i nie sposób obciążyć negatywnymi konsekwencjami niedopełnienia tego obowiązku wnioskodawcę.

Mając na uwadze, że Tadeusz #### spełnił łącznie wszystkie przesłanki wymienione w art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 47714 § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał mu prawo do emerytury pomostowej, od dnia # sierpnia 2024 roku, tj. od ukończenia przez wnioskodawcę 60 roku życia, a więc zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, ze zm.) w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych).

Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w wyroku.