Rekompensata za pracę w warunkach szczególnych w prosektorium – wygrana sprawa przeciwko ZUS
Nasz klient Pan Marek przez wiele lat pracował w prosektorium Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Jego obowiązki były wyjątkowo wymagające – obejmowały m.in. przygotowywanie zwłok ludzkich do zajęć dydaktycznych, konserwację preparatów, a także udział w organizacji pochówków szczątków. Praca ta wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu, w trudnych i uciążliwych warunkach – przy kontakcie z chemikaliami, w tym formaldehydem, oraz w otoczeniu, które miało negatywny wpływ na zdrowie.
Mimo takiego charakteru pracy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w wydanej decyzji odmówił Panu Markowi prawa do rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. ZUS uznał, że udokumentował on jedynie nieco ponad 7 lat stażu, podczas gdy wymagane przepisy przewidują minimum 15 lat. Organ oparł się przy tym na świadectwie pracy, w którym nie wskazano, że zatrudnienie w prosektorium miało charakter pracy w szczególnych warunkach.
Kancelaria, działając w imieniu Pana Marka, wniosła odwołanie od tej decyzji. Wskazaliśmy, że świadectwo pracy nie oddaje rzeczywistego charakteru wykonywanych obowiązków, a zeznania samego wnioskodawcy i jego współpracownika jednoznacznie potwierdzają, że praca w prosektorium należała do szczególnie obciążających zdrowie. Podnieśliśmy również, że zgodnie z przepisami i orzecznictwem sądowym, błędne lub niepełne świadectwo pracy nie może przesądzać o pozbawieniu pracownika należnych mu uprawnień.
Sąd, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w pełni podzielił naszą argumentację. Ustalił, że pan Marek faktycznie przepracował w warunkach szczególnych ponad 15 lat, łącząc okres zatrudnienia w prosektorium z wcześniej uznanym przez ZUS okresem pracy w Inspektoracie Weterynaryjnym. W efekcie spełnił wszystkie ustawowe przesłanki do przyznania rekompensaty za pracę w warunkach szczególnych. Sąd Okręgowy w Lublinie zmienił decyzję ZUS i przyznał naszemu klientowi prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Więcej informacji dotyczących sprawy znajduje się w uzasadnieniu wyroku zamieszczonym poniżej.
Warto dodać, że podobne problemy spotkały współpracownika pana Marka, który również przez wiele lat pracował w prosektorium. ZUS odmówił mu prawa do rekompensaty, jednak i w jego sprawie dzięki pomocy naszej kancelarii, sąd przyznał rację emerytowi i zmienił decyzję organu rentowego. Wyrokiem wydanym w 2024 roku Sąd potwierdził, że wykonywał on pracę w warunkach szczególnych i zasądził należne mu świadczenie. Szczegółowy opis tej sprawy można przeczytać tutaj ↗
Sygn. akt VIII U ##/24
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia # października 2024 roku, znak: END/25/####, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie odmówił Markowi #### prawa do rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż wnioskodawca nie wykazał co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Na podstawie dostarczonych dokumentów ZUS uznał, że wnioskodawca udowodnił 7 lat, 1 miesiąc i 21 dni pracy w szczególnych warunkach na podstawie świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach z Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynaryjnego (decyzja k. 21 akt ZUS).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Marek #### reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. Skarżący domagał się zmiany decyzji z dnia # października 2024 roku i przyznania prawa do rekompensaty zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych. Ponadto zgłosił wniosek o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w okresie zatrudnienia od 16 listopada 1994 roku do # lipca 2020 roku na stanowisku biologa w prosektorium w Zakładzie Anatomii Prawidłowej Człowieka Uniwersytetu Medycznego w Lublinie (przez okres 14 lat, 1 miesiąca i 16 dni - do dnia 31 grudnia 2008 roku) stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace wskazane w wykazie A, dziale XII, pkt 3 Rozporządzenia RM z dnia 7 lutego 1983 roku, czyli prace w prosektoriach i zakładach anatomopatologicznych, histopatologicznych i medycyny sądowej. Podkreślił, że łącznie z uznanym w zaskarżonej decyzji okresem zatrudnienia w Wojewódzkim Inspektoracie Weterynaryjnym wykonywał pracę w szczególnych warunkach przez okres przekraczający wymagane 15 lat (odwołanie k. 3 - 7).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. ZUS wskazał, że w przedłożonym świadectwie pracy z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie w pkt 14 zaprzeczono, że wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (odpowiedź na odwołanie k. 15 - 16).
W toku dalszego postępowania strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska (protokół z rozprawy k. 40 -41).
Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:
Marek #### urodził się w dniu # sierpnia 1954 roku.
Decyzją z dnia # sierpnia 2020 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał wnioskodawcy emeryturę od dnia 1 lipca 2020 roku, tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z art. 26 ustawy emerytalnej i wyniosła #### złotych brutto (decyzja k. 10 a.e.).
W dniu 11 października 2024 roku ubezpieczony złożył do ZUS wniosek o rekompensatą z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W odpowiedzi ZUS w dniu 30 października 2024 roku wydał zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzję (wniosek k. 1 – 3 a.e.; decyzja k. nienumerowana a.e.).
Wnioskodawca w okresie od 16 listopada 1994 roku do 29 lipca 2020 roku był zatrudniony na Uniwersytecie Medycznym w Lublinie w pełnym wymiarze czasu pracy (akta osobowe k. 29, w tym: świadectwo pracy z dnia # lipca 2020 roku).
Po zatrudnieniu powierzono mu stanowisko specjalisty (specjalisty inżynieryjno – technicznego) w Katedrze i Zakładzie Anatomii Prawidłowej Człowieka. Z dniem 1 grudnia 2017 roku wnioskodawca awansował na stanowisko starszego specjalisty inżynieryjno – technicznego (akta osobowe k. 29, w tym: umowa o pracę z dnia 16 listopada 1994 roku; angaż z dnia 30 listopada 2017 roku).
Pomimo zmiany nazewnictwa stanowiska pracy zakres obowiązków wnioskodawcy przez cały okres zatrudnienia pozostawał ten sam. Wnioskodawca pracował na stanowisku technicznym w prosektorium i zajmował się czynnościami związanymi z przygotowaniem zwłok ludzkich do ćwiczeń na salach prosektoryjnych. Do jego obowiązków należało m.in. nastrzykiwanie i konserwacja zwłok ludzkich, konserwacja preparatów muzealnych z narządów lub części ciała ludzkiego, macerowanie zwłok ludzkich w celu pozyskania kości do dydaktyki, przygotowanie zwłok i preparatów ludzkich do ćwiczeń prosektoryjnych, udział w przygotowywaniu i organizacji pogrzebów szczątków ludzkich zwłok, a w tym przygotowanie szczątek ludzkich do kremacji (zeznania #### #### k. 41; zeznania wnioskodawcy k. 40 – 41).
Wszystkie w/w czynności ubezpieczony realizował w prosektorium, gdzie znajdowały się sale prosektoryjne, magazyn zwłok i pokój do kształtowania preparatów. Wnioskodawca pracował wyłącznie w pomieszczeniach prosektorium. Nie był kierowany do wykonywania innych czynności. Pracę świadczył często ponad normatywny wymiar czasu pracy. Zdarzało się, że otrzymywał polecenie odebrania zwłok np. przed weekendem i wówczas jeździł późnym popołudniem w piątek lub w sobotę rano, aby wykonać wszystkie niezbędne czynności i nie obciążać uczelni kosztami przechowywania zwłok w chłodni (zeznania #### #### k. 41; zeznania wnioskodawcy k. 40 – 41).
Wnioskodawca pracował w uciążliwych warunkach, w oparach wydzieliny formaldehydu i innych środków chemicznych, które używane były do konserwacji zwłok. Opary te drażniły drogi oddechowe. Ponadto dokuczał mu intensywny zapach ze zwłok, które niejednokrotnie były w stanie znacznego rozkładu. Ze względu na szkodliwe warunki pracy wnioskodawca otrzymywał dodatek do wynagrodzenia w okresie od 16 listopada 1994 roku do 31 października 2007 roku oraz dodatek specjalny przysługujący ze względu na charakter pracy lub warunki jej wykonywania w okresie od 1 października 2010 roku do # lipca 2020 roku (akta osobowe k. 29, w tym: zaświadczenie z dnia 2 września 2024 roku; zeznania #### #### k. 41; zeznania wnioskodawcy k. 40 – 41).
W okresie zatrudnienia wnioskodawca nie korzystał z urlopu bezpłatnego ani rodzicielskiego. Był niezdolny do pracy w okresach: 24 – 27 listopada 2015 roku (4 dni), 22 – 26 października 2018 roku (5 dni) (akta osobowe k. 29, w tym: świadectwo pracy).
Zatrudnienie wnioskodawcy w prosektorium UM w Lublinie ustało z dniem # lipca 2020 roku w związku z przejściem na emeryturę. Po ustaniu zatrudnienia pracodawca wydał wnioskodawcy świadectwo pracy z dnia # lipca 2020 roku, w którym wskazano, że ubezpieczony nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (akta osobowe k. 29, w tym: świadectwo pracy).
Wnioskodawca pracował w prosektorium z drugim pracownikiem - #### ####, zatrudnionym na równorzędnym stanowisku. Obaj musieli współpracować, ponieważ czasami zwłoki ważyły ponad 100 kg i jedna osoba nie byłaby w stanie ich sama podnieść. #### ####, podobnie jak wnioskodawcy, ZUS odmówił prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach. #### #### odwołał się od decyzji ZUS do sądu ubezpieczeń społecznych. Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2024 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt VIII U ##/23 Sąd Okręgowy w Lublinie przyznał mu prawo do rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach uwzględniając do stażu pracy w warunkach szczególnych okres zatrudnienia #### #### od 15 listopada 1982 roku do 31 grudnia 2008 roku w Zakładzie Anatomii Prawidłowej Człowieka (odpis wyroku wraz z uzasadnieniem k. 31 – 38; zeznania #### #### k. 41).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane dowody osobowe i nieosobowe.
Sąd Okręgowy w całości podzielił zeznania świadka #### ####, który pracował z wnioskodawcą w prosektorium Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, gdzie był zatrudniony od listopada 1983 roku do lutego 2023 roku. Świadek opisał szczegółowo czynności, które wnioskodawca wykonywał w spornym okresie zatrudnienia oraz warunki, w jakich pracował. W swoich zeznaniach świadek zwrócił uwagę na uciążliwe warunki, jakie panowały w prosektorium. Zeznania świadka były rzeczowe, szczegółowe oraz spójne ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami.
Za wiarygodne Sąd uznał zeznania złożone przez wnioskodawcę. Były one jasne, pełne, logiczne. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że zeznania wnioskodawcy były spójne z treścią zeznań świadka. Jednocześnie zeznania te nie były kwestionowane przez ZUS, który wskazywał wyłącznie na braki formalne w prawidłowym udokumentowaniu okresu pracy wnioskodawcy w szczególnych warunkach.
Sąd obdarzył także wiarą zgromadzone w sprawie dowody nieosobowe w postaci dokumentów, znajdujące się w aktach organu rentowego oraz złożone do akt sprawy. Dokumenty te nie noszą śladów podrobienia ani przerobienia. Nie były też kwestionowane przez żadną ze stron, poza sporządzonym przez zakład pracy świadectwem pracy. W tym zaś kontekście należy mieć na uwadze to, że dowody ze świadectw pracy i innych dokumentów pracowniczych nie są decydujące dla ustaleń w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Są to bowiem dokumenty prywatne w rozumieniu art. 245 k.p.c., co oznacza, że zawarte tam informacje poddają się weryfikacji przez pryzmat wyników całego postępowania dowodowego. Ubezpieczony może więc dowodzić okoliczności faktycznych także innymi środkami dowodowymi, w tym pochodzącymi z osobowych źródeł dowodowych. Kontrola takich dokumentów obejmuje prawdziwość wykazanych w nich faktów (wyrok SA w Szczecinie z dnia 7 listopada 2019 r., III AUa 203/19, Lex nr 2774357; wyrok SA we Wrocławiu z dnia 15 stycznia 2020 r., III AUa 851/19, Lex nr 2977269). Co więcej, zgodnie z art. 473 § 1 k.p.c. w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. Oznacza to, że ustawodawca zrównał wartość dowodową dokumentów z wartością dowodową zeznań lub przesłuchania stron i żadnemu z tych środków nie przyznał prymatu przy ustalaniu faktów. Zatem informacje znajdujące się w aktach osobowych mogą być uzupełniane materiałem dowodowym z przesłuchania.
Sąd Okręgowy w Lublinie zważył, co następuje:
Odwołanie jest zasadne.
Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 roku, poz. 1696) rekompensata to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze dla osób, które nie mają ustalonego decyzją prawomocną prawa do emerytury pomostowej.
Warunki jej przyznania precyzuje art. 21 cytowanej ustawy, który stanowi, że rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli przed dniem 1 stycznia 2009 roku ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 roku, poz. 1631), wynoszący, co najmniej 15 lat. (art. 21 ust. 1 ustawy). Jednocześnie rekompensata nie przysługuje osobie, która ma ustalone decyzją prawomocną prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów odrębnych (art. 21 ust. 2 ustawy).
Łączne odczytanie przepisów art. 2 pkt 5 oraz art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych prowadzi do wniosku, że w ostatnio powołanym przepisie (art. 21 ust. 2) nie chodzi o nabycie prawa do jakiejkolwiek emerytury, ale do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na jednej z podstaw przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (art. 32, art. 46, art. 184 tej ustawy).
Tym samym, aby uzyskać prawo do rekompensaty konieczne jest posiadanie do dnia 1 stycznia 2009 roku 15 - letniego okresu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze oraz brak ustalonego prawomocną decyzją prawa do emerytury pomostowej lub emerytury w wieku obniżonym z tytułu pracy w warunkach szczególnych.
Według art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Ustęp 4 cytowanej normy prawnej stanowi natomiast, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym w ust. 2 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.
Zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zmianami) okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Według § 3 cytowanego rozporządzenia okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Natomiast § 4 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Jednocześnie przepis art. 1 § 2 rozporządzenia stanowi, że właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B.
W rozpatrywanej sprawie spór koncentrował się wokół ustalenia czy wnioskodawca legitymuje się okresem co najmniej 15 lat pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Na podstawie złożonych przez ubezpieczonego dokumentów ZUS do stażu pracy w warunkach szczególnych uwzględnił okres 7 lat, 1 miesiąca i 21 dni pracy w szczególnych warunkach na podstawie świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach z Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynaryjnego. Nie uwzględnił natomiast okresu zatrudnienia wnioskodawcy od 16 listopada 1994 roku do # lipca 2020 roku w Zakładzie Anatomii Prawidłowej Człowieka Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, wskazując, że pracodawca w wydanym świadectwie pracy zaprzeczył wykonywaniu przez wnioskodawcę pracy w szczególnych warunkach.
Tymczasem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem błędy w dokumencie potwierdzającym wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub nawet brak takiego dokumentu nie stanowi wystarczającej podstawy do przyjęcia, że pracownik nie wykonywał pracy w takich warunkach. Obowiązek sporządzenia dokumentacji w tym zakresie obciąża pracodawcę, w związku, z czym wyciąganie wobec pracownika jakichkolwiek negatywnych konsekwencji braku lub błędnego jej sporządzenia byłoby dla niego nazbyt krzywdzące. W postępowaniu sądowym nie znajdują zastosowania ograniczenia w zakresie dopuszczalnych źródeł dowodowych, ustanowione na potrzeby postępowania przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, a wynikających z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno–rentowe (Dz. U. z 2011 roku, Nr 237, poz. 1412). Zasadniczym celem postępowania sądowego jest rozstrzygnięcie sprawy po dostatecznym, wszechstronnym wyjaśnieniu jej okoliczności spornych. Ułatwia to art. 473 k.p.c., który wprost stanowi, iż w postępowaniu przed sądem w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i przesłuchania stron. Powyższe oznacza, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które Sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 roku, sygn. III UZP 6/84, LEX nr 14625; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 roku, sygn. III UZP 48/84, LEX nr 14630, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1997 roku, sygn. II UKN 186/97, OSNP 1998/11/342; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 29 stycznia 2013 roku, sygn. III AUa 808/12, LEX nr 1313299). Z przedstawionym poglądem i wynikającymi z niego wnioskami Sąd Okręgowy w pełni się zgadza.
Wbrew argumentacji ZUS wskazanej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy i jej wykonywanie w warunkach określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a więc stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy). Przy ustalaniu okresów pracy w szczególnych warunkach, wymaganych do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, nie jest dopuszczalne zaliczanie innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika w stopniu powodującym wcześniejszą utratę zdolności do zatrudnienia i nie zostały wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2014 roku, sygn. akt II UK 395/13, LEX nr 1455235).
Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, iż wnioskodawca w spornym okresie zatrudnienia od 16 listopada 1994 roku do 29 lipca 2020 roku w Zakładzie Anatomii Prawidłowej Człowieka Uniwersytetu Medycznego w Lublinie stale i w pełnym wymiarze czasu pracował głównie przy zwłokach ludzkich i preparatach z nich pozyskanych. W zakresie swoich obowiązków, m.in. przyjmował zwłoki, nastrzykiwał je, uzyskiwał preparaty ze zwłok, pozyskiwał kości oraz przygotowywał szczątku ludzkie do pochówku. Nadto przygotował zwłoki i preparaty na potrzeby zajęć ze studentami. Do jego zadań należało również wykonywanie mokrych preparatów formalinowych sporządzonych z części ciała oraz preparatów suchych w postaci kości, które wymagały macerowania.
Ze względu na powyższe w/w okres zatrudnienia wnioskodawcy od 16 listopada 1994 roku do 31 grudnia 2008 roku, tj. 14 lat, 1 miesiąc i 7 dni (z wyłączeniem okresów niezdolności do pracy wynikających ze świadectwa pracy, które w tym zakresie nie było kwestionowane przez żadną ze stron), należy uwzględnić do stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. W tym okresie bowiem wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace wymienione w wykazie A, dziale XII, poz. 3 stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, które zostały określone jako prace w prosektoriach i zakładach anatomopatologicznych, histopatologicznych i medycyny sądowej.
W tym kontekście należy również wspomnieć, że w zarządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 lipca 1983 roku w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu zdrowia i opieki społecznej (Dz. Urz. MZiOS.1983 nr 8, poz. 40 ze zmianami) w dziale XII - w służbie zdrowia i opiece społecznej, pod poz. 3, dotyczącą stanowisk pracy w prosektoriach i zakładach anatomopatologicznych, histopatologicznych i medycyny sądowej w pkt 2 wymienia biologa, zaś w pkt 7 preparatora. Stanowiska te są zbieżne z charakterem pracy wykonywanej przez wnioskodawcę w spornym okresie zatrudnienia. Co prawda wnioskodawca formalnie był zatrudniony na stanowiskach: specjalisty, specjalisty inżynieryjno-technicznego, starszego specjalisty inżynieryjno-technicznego, jednakże faktycznie – co również wielokrotnie podkreślał - zakres jego obowiązków pozostawał bez zmian.
Po zsumowaniu powyższego okresu zatrudnienia wnioskodawcy w szczególnych warunkach (14 lat, 1 miesiąc i 7 dni) z uwzględnionym już wcześniej przez ZUS okresem pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 7 lat, 1 miesiąc i 21 dni nie ma żadnych wątpliwości, że Marek #### legitymuje się okresem przekraczającym wymagane 15 lat pracy w szczególnych warunkach, przez co spełnia przesłankę do przyznania mu rekompensaty wskazanej w art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych. Jednocześnie nie zachodzą przesłanki wyłączające przyznanie jej świadczenia z art. 2 pkt 5 lub art. 21 ust. 2 tej ustawy.
Z powyższych względów na podstawie powołanych przepisów oraz art. 47714 § 2 k.p.c., Sąd Okręgowy w punkcie I wyroku zmienił zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję i ustalił Markowi #### prawo do rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach.
W punkcie II wyroku Sąd Okręgowy orzekł o kosztach procesu z uwagi na wynik sprawy zgodnie z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Wysokość kosztów została ustalona zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 roku, poz. 1935), który przewiduje stawkę 360 złotych w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego. Taką kwotę Sąd zasądził od przegrywającego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz wnioskodawcy tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Rozstrzygniecie o odsetkach uzasadnia art. 98 § 11k.p.c.