Wyrok w sprawie szlifierza pracującego w WSK PZL Świdnik rekompensata za pracę w szczególnych warunkach

Sygn. akt IV U ##/25

UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie decyzją z dnia 17 grudnia 2024 roku, znak: ENPU/25/####, przyznał Andrzejowi #### emeryturę od dnia # listopada 2024 roku, to jest od osiągnięcia wieku emerytalnego. Jednocześnie organ rentowy odmówił przyznania rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, ponieważ na dzień 31 grudnia 2008 roku wnioskodawca nie udowodnił 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku (decyzja, k. 37 akt ZUS).

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Andrzej ####, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagał się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach oraz zasądzenie na rzecz ubezpieczonego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podniósł, że wbrew stanowisku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w okresie od dnia 2 stycznia 1976 roku do dnia 28 stycznia 2008 roku w PZL Świdnik stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w szczególnych warunkach na stanowisku szlifierza, krajacza metali tarczą ścierną (odwołanie, k. 3-5v).

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto ZUS nadmienił, że do pracy w szczególnych warunkach nie uwzględnił okresu zatrudnienia od dnia 2 stycznia 1976 roku do dnia 25 stycznia 2007 roku w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego PZL Świdnik S.A. (od dnia 1 kwietnia 1995 roku Zakład Narzędziowy w Świdniku Sp. z o.o.), ponieważ z pkt 4, ppkt 8 świadectwa pracy z dnia 25 stycznia 2007 roku wynika, że wnioskodawca na stanowiskach ucznia ślusarza, ślusarza oraz ślusarza narzędziowego nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, tj. wymienioną w wykazie A, dziale III, poz. 78 pkt 6  (odpowiedź na odwołanie, k. 9-10).

W toku postępowania strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska (protokół z rozprawy, k. 29).

Sąd Okręgowy w Lublinie ustalił, co następuje:

Andrzej #### urodził się w dniu # listopada 1959 roku (okoliczność bezsporna).

Na mocy decyzji z dnia 11 stycznia 2021 roku był uprawniony do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia # listopada 2020 roku, tj. od zaprzestania pobierania świadczenia rehabilitacyjnego na okres do # listopada 2023 roku. Następnie decyzją z dnia 21 grudnia 2023 roku ubezpieczonemu przyznano rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy na stałe (decyzja, k. 23, k. 32 akt ZUS).

W dniu 3 grudnia 2024 roku Andrzej #### złożył wniosek o rekompensatę (wniosek, k. 36 akt ZUS).

W odpowiedzi na ten wniosek ZUS wydał w dniu 17 grudnia 2024 roku organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję (decyzja, k. 37).

W dniu 21 czerwca 1980 roku ubezpieczony ukończył Zasadniczą Szkołę Zawodową dla Dorosłych Zespołu Szkół Technicznych W.S.K. PZL Świdnik w Świdniku w zawodzie ślusarza (świadectwo, k. 2 cz. A akt osobowych, k. 21).

Uprzednio dnia 2 stycznia 1976 roku Andrzej #### został zatrudniony w Zakładzie Narzędziowym spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Świdniku (Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Świdnik Spółka Akcyjna z siedzibą w Świdniku) na stanowisku ucznia – ślusarza w Wydziale 030 Narzędziowym OHP. Następnie od dnia 4 kwietnia 1977 roku po ukończeniu OHP wnioskodawca zajmował stanowisko ślusarza, zaś od dnia 1 kwietnia 1983 roku zatrudniony był na stanowisku ślusarza narzędziowego. Stosunek pracy ustał w dniu 25 stycznia 2007 roku (umowa o pracę, k. 9 cz. B akt osobowych, k. 21, angaż, k. 13, k. 21 cz. B akt osobowych, k. 21, pismo, k. 37 akt osobowych, k. 21, zaświadczenie, k. 38 cz. B akt osobowych, k. 21, świadectwo pracy, k. 5 cz. C akt osobowych, k. 21).

Zakład zajmował się produkcją motocykli WSK oraz śmigłowców. Z kolei wydział na którym pracę świadczył wnioskodawca skupiał się zaczyszczaniu oraz szlifowaniu przyrządów, narzędzi, tłoczników oraz innych elementów do śmigłowców. Praca na tym wydziale odbywała się przez 8 godzin dziennie na jedną zmianę. Natomiast produkcja obejmowała system trzy zmianowy. Z tego powodu zdarzało się, że ubezpieczony zostawał po godzinach pracy, celem wyszlifowania detali dla trzech zmian.

Praca wnioskodawca polegała na obsłudze ręcznej szlifierki pneumatycznej, przy pomocy której szlifował przyrządy. Praca odbywała się na hali o wymiarach około 40 na 20 metrów, która nie była wentylowana. Znajdowały się w niej wyłącznie okna. Na wydziale było 12 stołów, przy których swoją pracę wykonywali po jednej stronie szlifierze ręczni, zaś po drugiej tokarze, szlifierzy i frezerzy. Praca odbywała się w grupach po 4 osoby.

Tłoczniki były wykonane z metalu i przywożone każdego ranka z produkcji. Były one szlifowane szlifierką na którą założony był kamień, zaś do zadań wnioskodawcy należało wyszlifować tłocznik w taki sposób, by wyprowadzić płaszczyznę i przy produkcji detal był równy.

Nadto ubezpieczony zajmował się cięciem za pomocą tzw. gumówki. Była to szlifierka, na którą zakładana była tarcza ścierna i blacha, podzielona na krótkie paski odpowiadające szlifowanemu detalowi. Wykonywał również inne detale metalowe pochodzące z produkcji. Po ukończeniu szlifowania wykonany detal przekazywano do kontroli, gdzie sprawdzano wymiary. W trakcie okresu zatrudnienia wnioskodawca nie był kierowany do innych prac, nie było także przestojów.

Warunki pracy były trudne. Z uwagi na brak wentylacji na hali panowało wysokie zapylenie. Nadto wskutek pocierania kamienia o metal wytwarzały się iskry, a przy szlifowaniu leciały także opiłki metalu. Ubezpieczony był wyposażony w okulary ochronne, jednak ten środek ochrony nie uniemożliwiał w sposób całkowity dostania się opiłków metalu do oczu. Z uwagi na pracę maszyn na hali panował również hałas (zeznania wnioskodawcy, k. 27v-28, k. 29, zeznania Waldemara ####, k. 28-28v).

W trakcie zatrudnienia okresy nieskładkowe w 1993 roku wynosiły 13 dni, w 1994 roku – 13 dni, w 1995 roku – 101 dni, w 1996 roku – 46 dni, w 1997 roku – 41 dni, w 1998 roku – 54 dni, w 1999 roku – 23 dni, w 2000 roku – 82 dni, w 2001 roku – 68 dni, w 2002 roku – 32 dni, w 2003 roku – 63 dni, w 2004 roku – 105 dni, w 2005 roku – 94 dni, w 2006 roku – 86 dni, zaś w 2007 – 6 dni. Nadto obecność nieusprawiedliwiona przypadała od dnia 22 października 2005 roku (świadectwo pracy, k. 5-5v cz. C akt osobowych, k. 21).

Stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o powołane dowody z dokumentów, w tym także zawarte w aktach osobowych, które pozwoliły na odtworzenie chronologiczne zatrudnienia wnioskodawcy. Ich autentyczność w toku procesu nie była kwestionowana przez strony. Ich forma oraz treść nie wzbudziła ponadto wątpliwości, co do ich autentyczności z urzędu.

Sąd Okręgowy w całości podzielił zeznania świadka Waldemara ####, zatrudnionego w zakładach WSK PZL Świdnik w latach 1982-2012 na stanowisku tokarza. W toku swoich zeznań świadek ten potwierdził, że Andrzej #### był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy jako szlifierz i nie był kierowany do innych prac. W trakcie jego zatrudnienia nie było również żadnych przestojów. Przeciwnie, w zgodzie z zeznaniami wnioskodawcy podał, że praca odbywała się na jedną zmianę, co powodowało, że pracy było bardzo dużo i czasami konieczne było wykonywanie pracy w nadgodzinach.

Jako, że świadek swoją pracę wykonywał na jednym wydziale z wnioskodawcą, opisał szczegółowo w jaki sposób była zorganizowana praca. W tym zakresie podniósł, że z jednej strony hali znajdowały się stanowiska szlifierzy ręcznych, zaś po drugiej szlifierzy, tokarzy i frezerów. Ślusarze zajmowali się przy tym wyłącznie ostrzeniem narzędzi, szlifowaniem detali do śmigłowców czy też obrabianiem innych elementów metalowych.

Wskazał, że praca odbywała się w trudnych warunkach z uwagi na zapylenie oraz zaiskrzenie powstałe ze szlifowania detali oraz innych elementów metalowych. Świadek miał także wiedzę, że osobom pracującym na stanowiskach szlifierzy zostały przyznane rekompensaty, jednak dopiero wskutek wniesionych odwołań do Sądu.

Odnosząc się do tych zeznań podnieść trzeba, że organ rentowy nie podniósł okoliczności, które mogłyby godzić w ich wiarygodność. Drobne rozbieżności, co do niektórych szczegółów sprawy wynikają z naturalnych ułomności pamięci ludzkiej zważywszy, że świadek zeznawał na okoliczności zdarzeń życia codziennego niemających charakteru wyjątkowego i z tego powodu trudniejszych do zapamiętania. Okoliczność, że występują te rozbieżności przemawiają za obdarzeniem ich zeznań wiarygodnością, bowiem wskazują, że nie były one uzgadniane na potrzeby procesu. W związku z powyższym Sąd obdarzył w wiarą zeznania zeznającego w sprawie świadka.

Powyższa ocena dotyczy również zeznań samego ubezpieczonego, skoro były one zgodne z wiarygodnymi zeznaniami świadka. Ubezpieczony wiarygodnie opisał swoje obowiązki pracownicze, wskazując ich zakres, a także trudne warunki w jakich świadczył prace. Dodatkowo wnioskodawca potwierdził fakt podnoszony przez świadka wskazując personalnie na osoby z jego grupy, które wskutek odwołania do Sądu otrzymały rekompensatę. Tym samym nie sposób założyć, by wnioskodawcy, który wykonywał te same czynności takie świadczenie nie przysługuje, zwłaszcza w świetle zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego.

Sąd Okręgowy w Lublinie zważył, co następuje:

Odwołanie jest zasadne.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2024 roku, poz. 1696, tekst jednolity ze zmianami dalej jako „ustawa”) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wynoszący co najmniej 15 lat. Rekompensata nie przysługuje osobie, która ma ustalone decyzją prawomocną prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów odrębnych (art. 21 ust. 2 ustawy).

Przepis art. 21 ustawy określa zatem ogólne warunki nabycia prawa do rekompensaty, będącej – zgodnie z definicją legalną zamieszczoną w art. 2 pkt 5 ustawy – odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze dla osób, które nie mają ustalonego decyzją prawomocną prawa do emerytury pomostowej. Rekompensatę oblicza się według wzoru przestawionego w art. 22 ustawy. Przyznaje się ją w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (art. 23 ust. 2 ustawy).

Z przytoczonych przepisów wynikają zatem następujące przesłanki, warunkujące prawo do rekompensaty:
1) utrata przez ubezpieczonego możliwości przejścia na emeryturę w związku z wygaśnięciem po dniu 31 grudnia 2008 roku – w stosunku do ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku, a przed dniem 1 stycznia 1969 roku – podstawy normatywnej przewidującej takie uprawnienie;
2) brak decyzji przyznającej prawo do emerytury pomostowej lub wcześniejszej emerytury;
3) legitymowanie się przez ubezpieczonego co najmniej 15–letnim okresem pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przypadającym w okresie do dnia 31 grudnia 2008 roku (art. 22 ust. 1 i 2 ustawy).

W niniejszej sprawie poza sporem było, że skarżący nie występował i nie ustalono mu prawomocną decyzją prawa do emerytury pomostowej oraz że nie ustalono mu prawomocną decyzją prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Co więcej, do tej ostatniej nie spełniałby nawet warunków przyznania, bowiem na dzień 1 stycznia 1999 roku nie legitymował się 25-letnim stażem pracy. Udowodnił jedynie 22 lata, 3 miesiące i 15 dni okresów składkowych oraz 8 miesięcy i 28 dni okresów nieskładkowych (vide decyzja o ponownym ustaleniu kapitału początkowego z dnia 5 grudnia 2024 roku – nienumerowane karty, k. 21 akt ZUS KPU).

Organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do rekompensaty wyłącznie z uwagi na niewykazanie posiadania przez niego do dnia 31 grudnia 2008 roku wymaganego 15-letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. ZUS do pracy w szczególnych warunkach nie uwzględnił okresu zatrudnienia od dnia 2 stycznia 1976 roku do dnia 25 stycznia 2007 roku w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego PZL Świdnik S.A. (od dnia 1 kwietnia 1995 roku Zakład Narzędziowy w Świdniku Sp. z o.o.), ponieważ z pkt 4, ppkt 8 świadectwa pracy z dnia 25 stycznia 2007 roku wynika, że wnioskodawca na stanowiskach ucznia ślusarza, ślusarza oraz ślusarza narzędziowego nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

W nawiązaniu do argumentacji organu rentowego należy jednak wskazać, że nieprawidłowe sporządzenie dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy tego rodzaju lub nawet ich brak, nie stanowi wystarczającej podstawy do przyjęcia, że pracownik nie wykonywał pracy w takich warunkach. Obowiązek sporządzenia dokumentacji w tym zakresie obciąża pracodawcę, w związku, z czym wyciąganie wobec pracownika jakichkolwiek negatywnych konsekwencji braku lub błędnego jej sporządzenia byłoby dla niego nazbyt krzywdzące. Należy mieć na uwadze fakt, że w postępowaniu sądowym nie znajdują zastosowania ograniczenia w zakresie dopuszczalnych źródeł dowodowych, ustanowione na potrzeby postępowania przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, a wynikających z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno–rentowe (Dz. U. z 2011 roku, Nr 237, poz. 1412). Zasadniczym celem postępowania sądowego jest rozstrzygnięcie sprawy po dostatecznym, wszechstronnym wyjaśnieniu jej okoliczności spornych. Ułatwia to art. 473 k.p.c., który wprost stanowi, iż w postępowaniu przed sądem w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i przesłuchania stron. Powyższe oznacza, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które Sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 roku, sygn. akt III UZP 6/84, LEX nr 14625; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 roku, sygn. akt III UZP 48/84, LEX nr 14630, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1997 roku, sygn. akt II UKN 186/97, OSNP 1998/11/342; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 29 stycznia 2013 roku, sygn. akt III AUa 808/12, LEX nr 1313299). Z przedstawionym poglądem i wynikającymi z niego wnioskami Sąd Okręgowy w pełni się zgadza.

Według art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Ustęp 4 cytowanej normy prawnej stanowi natomiast, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym w ust. 2 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.

Zgodnie z § 1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zmianami, dalej jako rozporządzenie) stosuje się je do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4 – 15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej „wykazami”. Właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych mieli ustalić w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których były wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B (§ 1 ust. 2 rozporządzenia). Stosownie zarazem do § 2 ust. 1 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji.

Sąd Okręgowy przy tym w pełni podziela pogląd zgodnie z którym dla oceny, czy pracownik wykonywał zatrudnienie w warunkach szczególnych istotne znaczenia ma rodzaj faktycznie powierzonej mu pracy, a nie nazwa zajmowanego stanowiska (tak między innymi: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 roku, sygn. akt II UK 395/13, LEX nr 1455235, Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 16 czerwca 2016 roku, sygn. akt III AUa 325/16, LEX nr 2094650, Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 31 maja 2016 roku, sygn. akt III AUa 753/15, LEX nr 2086565).

Postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie wykazało, że wnioskodawca w okresie zatrudnienia w Zakładzie Narzędziowym spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Świdniku (uprzednio Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Świdnik Spółka Akcyjna z siedzibą w Świdniku) od dnia 22 czerwca 1980 roku do dnia 25 stycznia 2007 roku (z wyłączeniem okresów niezdolności do pracy oraz pozostałych okresów nieskładkowych) stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace wskazane w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, w Wykazie A, Dziale III, poz. 78, to jest szlifowanie lub ostrzenie wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowanie mechaniczne.

W tym zakresie należy wskazać, że wydział na którym pracę świadczył wnioskodawca zajmował się zaczyszczaniem oraz szlifowaniem przyrządów, narzędzi, tłoczników oraz innych elementów do śmigłowców. Praca wnioskodawca polegała zaś na obsłudze ręcznej szlifierki pneumatycznej, przy pomocy której szlifował powyższe elementy metalowe. Nadto ubezpieczony zajmował się cięciem za pomocą tzw. gumówki, stanowiącej szlifierkę, na którą zakładano tarczę ścierną i blachę, podzieloną na krótkie paski odpowiadające szlifowanemu detalowi.

Co należy podkreślić, w trakcie okresu zatrudnienia wnioskodawca nie był kierowany do innych prac, nie było także przestojów. Swoją pracę wykonywał natomiast z zasady przez 8 godzin, choć zdarzało się, że była wykonywana ponad ten wymiar z uwagi na ilość wyprodukowanych elementów. Warunki pracy były trudne. Z uwagi na brak wentylacji na hali panowało wysokie zapylenie. Nadto wskutek pocierania kamienia o metal wytwarzały się iskry, a przy szlifowaniu unosiły się także opiłki metalu. Ubezpieczony był wyposażony w okulary ochronne, jednak ten środek ochrony nie uniemożliwiał w sposób całkowity dostania się opiłków metalu do oczu. Z uwagi na pracę maszyn na hali panował również hałas.

W praktyce z uwagi na zakres wykonywanych obowiązków, wnioskodawca wykonywał prace odpowiadające stanowisku wymienionym w załączniku nr 1 do Zarządzenia Nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 roku w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego (Dz. Urz. Ministerstwa Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z 1985 roku, Nr 1-3, poz. 1), tj. szlifierza, krajacza metali tarczą ścierną wymienionym w Wykazie A, Dziale III, poz. 78, pkt 6.

Ustalając ostatecznie wymiar okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach Sąd Okręgowy wziął pod uwagę, że zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2020 roku (sygn. akt III UZP 3/20, LEX nr 3071396) przy ustalaniu okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, warunkującego prawo do rekompensaty na podstawie art. 21 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych nie uwzględnia się okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 roku wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 32 ust. 1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych).

Z ustaleń wynika, że wnioskodawca w trakcie spornego okresu zatrudnienia korzystał z zasiłków chorobowych łącznie przez okres 828 dni i okres ten podlega odliczeniu ze stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.

Dodatkowo Sąd Okręgowy nie uwzględnił do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu nauki w Zasadniczej Szkole Zawodowej dla Dorosłych Zespołu Szkół Technicznych WSK PZL Świdnik, od dnia 2 stycznia 1976 roku do dnia 21 czerwca 1980 roku. Dokonując takiej oceny charakteru prawnego wskazanego okresu Sąd miał na uwadze wypracowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym, okres nauki zawodu połączonej z obowiązkiem dokształcania się w zasadniczej szkole zawodowej nie stanowił okresu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej na zasadach określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2012 roku, sygn. akt I UK 262/11; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 sierpnia 2012 roku, sygn. akt I UK 130/12; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2009 roku, sygn. akt II UK 334/08). Jak wynika ze świadectwa ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej wnioskodawca w ramach nauki zawodu uczestniczył w zajęciach teoretycznych, a przy tym równocześnie świadczył pracę na stanowisku uczeń-ślusarz. Tymczasem dla spełnienia wymagania wykonywania pracy w szczególnych warunkach istotne jest to, czy taka praca była przez pracownika faktycznie wykonywana stale. W okresie nauki zawodu warunek ten zatem nie mógł być spełniony.

Wobec tego wnioskodawca w toku niniejszego postępowania udowodnił 24 lata, 3 miesiące i 26 dni pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Powoduje to, że spełnia on ostatni warunek ustalenia rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, albowiem wykonywał pracę tego rodzaju przez ponad 15 lat.

W związku z powyższym zaskarżona decyzja podlegała zmianie poprzez ustalenie Andrzejowi #### prawa do rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach od dnia # grudnia 2024 roku.

Z tych względów i na podstawie powołanych przepisów oraz na mocy art. 477¹⁴ § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Orzeczenie o zwrocie kosztów procesu uzasadnia przepis art. 98 § 1 i 3 k.p.c.. Na ich wysokość w kwocie składa się wynagrodzenie pełnomocnika wnioskodawcy w kwocie 360 zł ustalone o na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 roku, poz. 1935 tekst jednolity, ze zmianami).

O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1¹ k.p.c.