Sąd Okręgowy w Siedlcach zobowiązał organ rentowy do ponownego przeliczenia emerytury oraz wypłaty wyrównania

Sygn. akt IV U ##/25

UZASADNIENIE

Decyzją z 8 stycznia 2025r. znak: NE/25/#### Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie działając na podstawie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483), ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 497 ze zm.), ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1251 ze zm.) oraz ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) odmówił Irenie #### wznowienia postepowania w sprawie ponownego ustalenia wysokości emerytury w powszechnym wieku emerytalnym. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że w dniu 4 czerwca 2024 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w sprawie dotyczącej obliczenia emerytury poprzez pomniejszenie podstawy obliczenia emerytury z wieku powszechnego o kwotę pobranych wcześniej emerytur. Trybunał uznał, że przepis ustawy stanowiący podstawę do tego pomniejszenia w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie przed 6 czerwca 2012 r., jest niezgodny z przepisami Konstytucji. Organ rentowy podniósł, że wskazany wyrok nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, dlatego brak jest podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 17 maja 2016 r. (decyzja z 08.01.2025 r. znak: NE/25/#### k. 15 akta ZUS za wnioskiem z 27.04.2025 r., odpis k. 8)

Odwołanie od w/w decyzji złożył pełnomocnik ubezpieczonej wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie ubezpieczonej Irenie #### prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury w powszechnym wieku emerytalnym z pominięciem przepisu art. 25 ust 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, wyrównanie emerytury powszechnej od chwili pierwotnego przyznania czyli od dnia uzyskania uprawnień do emerytury „powszechnej” # marca 2015 r., zobowiązanie organu rentowego do wyliczenia wysokości emerytury ubezpieczonej należnej jej w powszechnym wieku emerytalnym z pominięciem niekonstytucyjnego przepisu. W uzasadnieniu stanowiska podniesiono, że ubezpieczona jest emerytem, który spełnia przesłanki do skorzystania z konstytucyjnej ochrony wnikającej z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. w sprawie o sygn. SK 140/20. (odwołanie k. 3-6, pisma pełnomocnika ubezpieczonej wraz załącznikami k. 19-21, 28-51, 53-65)

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu stanowiska organ rentowy podtrzymał argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k. 12-13)

Sąd ustalił, co następuje:

Irena #### urodziła się # czerwca 1955 r. W dniu # sierpnia 2011 r. mając ukończony 56. rok życia wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Lublinie z wnioskiem o emeryturę w niższym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnym charakterze. Po rozpoznaniu powyższego wniosku decyzją z # września 2011 r. znak: ####/25/NE organ rentowy działając na podstawie ustawy z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela oraz ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przyznał ubezpieczonej emeryturę w niższym wieku emerytalnym od 1 września 2011 r., tj. od ustania zatrudnienia i obliczył jej wysokość na kwotę 2 579,14 zł brutto miesięcznie. Organ rentowy podjął wypłatę przyznanego świadczenia. (dokumenty znajdujące się w aktach ZUS za wnioskiem z 31.08.2011 r., w tym w szczególności: wniosek o emeryturę z 31.08.2011 r. k. 1-3, decyzja z 16.09.2011 r. znak ####/25/NE k. 59)

Na wniosek Ireny #### powyższa emerytura była przeliczana kolejnymi decyzjami (dokumenty znajdujące się w aktach ZUS za wnioskiem z 31.08.2011 r., w tym w szczególności: decyzje z 15.02.2012 r. k. 67, z 11.03.2013 r. k. 81, z 23.01.2014 r. k. 99, z 29.09.2014 r. k. 109)

W dniu # kwietnia 2016 r. Irena #### wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Lublinie z wnioskiem o emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym. Po rozpoznaniu powyższego wniosku decyzją z 17 maja 2016 r. znak: ENP/25/#### organ rentowy przyznał ubezpieczonej emeryturę na podstawie art. 24 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych od # kwietnia 2016 r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Wysokość emerytury obliczona została wg zasad określonych w art. 25 i 26 ustawy emerytalnej, w tym zgodnie z regulacją art. 25 ust. 1b tej ustawy, na mocy której podstawę obliczenia emerytury pomniejszono o sumę kwot pobranej przez ubezpieczoną emerytury przyznanej jej uprzednio decyzją z 16 września 2011 r. Tak ustalona wysokość emerytury na dzień # kwietnia 2016 r. wyniosła 2 293,39 zł brutto miesięcznie i okazała się niższa od emerytury w niższym wieku emerytalnym przyznanej ubezpieczonej decyzją z 16 września 2011 r. W związku z tym organ rentowy poinformował ubezpieczoną, że emerytura przyznana tą decyzją ulega zawieszeniu i kontynuowana będzie wypłata wcześniej przyznanej emerytury. (dokumenty znajdujące się w aktach ZUS za wnioskiem z 27.04.2016 r. , w tym w szczególności: wniosek k. 1-3v , decyzja z 17.05.2016 r. znak: ENP/25/#### k. 7)

W dniu # grudnia 2024 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie wpłynął wniosek Ireny #### o wznowienie postępowania w sprawie ponownego ustalenie wysokości emerytury w powszechnym wieku emerytalnym z pominięciem niekonstytucyjnego przepisu, wypłatę wyrównania (wraz z odsetkami) za okres wypłaty zaniżonej emerytury i przeprowadzenia zaległej waloryzacji ustalonej miesięcznie emerytury) w związku z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. wydanego w sprawie SK 140/20. Po rozpoznaniu powyższego wniosku decyzją z 8 stycznia 2025 r. znak: NE/25/#### organ rentowy odmówił ubezpieczonej wznowienia postępowania w sprawie ponownego ustalenia wysokości emerytury z przyczyn wskazanych na wstępie uzasadnienia. Od tej decyzji ubezpieczona wniosła odwołanie, które jest przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. (dokumenty znajdujące się w aktach ZUS za wnioskiem z 27.04.2016 r. , w tym w szczególności: wniosek ubezpieczonej z 18.12.2024 r. k. 14, decyzja z 08.01.2025 r. znak: NE/25/#### k. 15, odwołanie k. 3-6)

Stan faktyczny w sprawie został ustalony na podstawie wymienionych dowodów, tj. dokumentów zgromadzonych w aktach emerytalnych ubezpieczonej. Wszystkie wskazane dowody Sąd zaliczył w poczet wiarygodnego materiału dowodowego. Dowody z dokumentów były w pełni obiektywne, a zawarte w nich informacje nie były podważane przez żadną ze stron.

Sąd zważył, co następuje:

W ocenie Sądu Okręgowego odwołanie Ireny #### okazało się zasadne w znacznej części, stąd należało je uwzględnić i zmienić zaskarżoną decyzję poprzez zobowiązanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Lublinie do obliczenia wysokości emerytury ubezpieczonej w powszechnym wieku emerytalnym na dzień # kwietnia 2016 r. z pominięciem przepisu art. 25 ust. 1b ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i jednoczesne ustalenie, że Irenie #### przysługuje prawo do wypłaty wyrównania, stanowiącego różnicę między sumą kwot emerytur, jakie przysługiwałyby jej w okresie od dnia # grudnia 2021 roku (w wysokości ustalonej z pominięciem w/w przepisu) do dnia wydania decyzji o ponownym obliczeniu emerytury a sumą kwot wypłaconych w tym okresie, a w pozostałej części (w zakresie żądania wyrównania emerytury za cały okres od # kwietnia 2016 r. do # listopada 2021 r. i odsetek ustawowych).

Stan faktyczny w niniejszej sprawie był bezsporny i wynikał wprost z dokumentów, których wystawcą był organ rentowy. Irena #### od # września 2011 r. nabyła prawo do emerytury w niższym wieku emerytalnym, tj. 56 lat. Natomiast w dacie przyznania ubezpieczonej prawa do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym (# kwietnia 2016 r.) obowiązywał przepis art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (wprowadzony ustawą z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych [Dz.U. z 2012 r. poz. 637]) nakazujący pomniejszenie - w przypadku osób, które uprzednio pobierały emeryturę przyznaną m. in. na podstawie art. 184 powołanej ustawy - podstawy obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24 tej ustawy, o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Organ rentowy zastosował wówczas powyższy przepis, co skutkowało ustaleniem wysokości emerytury ubezpieczonej w niższej kwocie. W dniu 4 czerwca 2024 r. zapadł wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 140/20, w którym Trybunał orzekł, że art. 25 ust. 1b ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2023 r., poz.1251) w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012 r., jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten, wbrew nakazowi wynikającemu z art. 190 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, do chwili obecnej nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, ale jego treść jest powszechnie znana (wyrok został opublikowany m. in. przez Trybunał Konstytucyjny na jego stronie oraz w OTK-A-2024/67). Nie ulegało też wątpliwości, że Irena #### powołując się na to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o ponowne ustalenia wysokości emerytury w powszechnym wieku emerytalnym z pominięciem uznanego za niekonstytucyjny przepisu art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej (wniosek k. 14 w aktach ZUS za wnioskiem z 27.04.2016 r.).

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja organu rentowego odmawiająca ponownego ustalenia wysokości emerytury ubezpieczonej w kontekście ustalonego i bezspornego stanu faktycznego była nieprawidłowa i wymagała zmiany.

Organ rentowy odmawiając ponownego ustalenia wysokości emerytury ubezpieczonej powołał się na dwie okoliczności. Po pierwsze wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie jest przesłanką do ponownego obliczenia wysokości emerytury na podstawie art. 114 ustawy emerytalnej, a ponadto, że przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. w sprawie SK 140/20 nie został dotychczas opublikowany w Dzienniku Ustaw, a w związku z tym nie obowiązuje.

Zdaniem Sądu brak opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie uzasadnia stwierdzenia, że przedmiotowy wyrok nie ma zastosowania w sprawach osób, których bezpośrednio dotyczy. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W myśl art. 190 ust. 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach wymienionych w art. 188 podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony, a jeżeli akt nie był ogłoszony, orzeczenie ogłasza się w Dzienniku Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, przy czym orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego uznanego za niekonstytucyjny. Jednocześnie zauważyć należy, iż w obowiązującym systemie prawa nie przewidziano sytuacji braku publikacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, ani sankcji za brak dopełnienia tego obowiązku. W niniejszym przypadku od dnia wydania wyroku do dnia złożenia wniosku przez ubezpieczoną minęło sześć miesięcy, a do dnia zamknięcia rozprawy ponad osiemnaście miesięcy, co wskazuje na utrzymywanie stanu obowiązywania niekonstytucyjnego przepisu i jest sprzeczne z uzasadnionym interesem określonej, a licznej grupy obywateli. W ocenie Sądu taka sytuacja nie może powodować negatywnych skutków dla osób, których dotyczy ten wyrok. W takim przypadku sąd jest uprawniony do bezpośredniego stosowania ogłoszonego, lecz nieopublikowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego w ramach rozproszonej kontroli konstytucyjnej. Podkreślić należy, że ocena zgodności ustaw z Konstytucją (art. 188 Konstytucji RP) nie jest tożsama z oceną konstytucyjności przepisu mającego zastosowanie w danej sprawie przez sąd orzekający. Odmowa zastosowania przepisu ustawy uznanego przez sąd za sprzeczny z Konstytucją nie narusza więc kompetencji Trybunału Konstytucyjnego do pozbawienia jej mocy. Przedmiotem orzekania sądu jest bowiem indywidualny stosunek społeczny, a Trybunał orzeka o prawie. Wykonując władzę sądowniczą (art. 10 ust. 2 Konstytucji) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości (art. 175 ust. 1 Konstytucji), zaś Trybunał, orzekając o zgodności ustaw z Konstytucją, wykonuje bardziej władzę ustawodawczą - ustawodawcy negatywnego - niż sądowniczą (uchwała Sądu Najwyższego z 4 lipca 2001 roku, III P 12/01, OSNP 2002/2/34). Istotne znaczenie ma orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 lipca 2021 r. (II FSK 1832/16, Lex nr 3232398) wyraził pogląd, zgodnie z którym dopuszczalność stosowania tzw. „rozproszonej kontroli konstytucyjnej” przez sądy ma miejsce w sytuacjach oczywistych, tj. wówczas, gdy w przeszłości Trybunał Konstytucyjny orzekał już o normie analogicznej do normy, która ma być zastosowana w danej sprawie, albo w przypadku powtórzenia niekonstytucyjnej normy przez ustawodawcę. Z kolei Sąd Najwyższy w wyroku z 17 marca 2016 r. (V CSK 377/15, OSNC 2016/12/148) potwierdził zasadę, że do orzekania o niekonstytucyjności ustaw i ich poszczególnych przepisów jest powołany wyłącznie Trybunał Konstytucyjny, ale również przyjął, że jeżeli niezgodność przepisu z Konstytucją jest w związku z rozpoznawaną sprawą oczywista i ocena taka ma dodatkowe poparcie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził uprzednio niezgodność z Konstytucją przepisu o takim samym brzmieniu, jak zawarty w obowiązującej ustawie, to sąd może nie zastosować tego przepisu w rozpoznawanej sprawie ze względu na jego niezgodność z Konstytucją. Nadto w uchwale Sądu Najwyższego z 17 listopada 2022 r. (III PZP 2/21, OSNP 2023/3/25) wskazano, że sąd rozpoznający sprawę, pozbawiony ze względu na przyczyny z art. 59 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) możliwości skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego w trybie art. 193 Konstytucji o zbadanie zgodności z ustawą zasadniczą przepisu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia w sprawie, może go pominąć, jeśli uzna ten przepis za niezgodny z Konstytucją. Rozproszona kontrola konstytucyjności prawa następuje więc na tle konkretnego stanu faktycznego w konkretnej sprawie.

Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy, wskazać należy, iż niekonstytucyjność przepisu art. 25 ust. 1b ustawy o rentach i emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w odniesieniu do Ireny #### jest oczywista, co wprost wynika z treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. wydanego w sprawie SK 140/20 i jego uzasadnienia. Dlatego w przedmiotowej sprawie Sąd zobligowany był do zastosowania koncepcji rozproszonej kontroli konstytucyjności prawa, aby zapobiec wydaniu orzeczenia z uwzględnieniem niezgodnych z Konstytucją przepisów ustawy, prowadzących do niesprawiedliwego rozstrzygnięcia, gdyż rolą sądu jest ochrona praw podmiotów uczestniczących w prowadzonym przed nim postępowaniu. Możliwość odmowy zastosowania przez sąd normy oczywiście niezgodnej z Konstytucją stanowi wyraz nie tylko realizacji idei konstytucjonalizacji prawa oraz adekwatnej ochrony praw i wolności jednostki, ale także poszanowania zasady bezpośredniego stosowania Konstytucji. Nie ulega wątpliwości, że Irena #### należy do osób, których bezpośrednio dotyczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. SK 140/20. W powołanym orzeczeniu Trybunał stwierdził, że art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631) w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012 r., jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ubezpieczona złożyła wniosek o emeryturę we wcześniejszym wieku w dniu # sierpnia 2011 r., a zatem w dacie złożenia wniosku nie była świadoma, że emerytura przyznana w powszechnym wieku emerytalnym zostanie jej w przyszłości pomniejszona, ponieważ przepis wprowadzający taką zasadę zaczął obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2013 r., a został wprowadzony ustawą, która została opublikowana w Dzienniku Ustaw z dnia 6 czerwca 2012 r. Jak zaznaczył Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu cytowanego wyroku, ustawa z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 637) została ogłoszona 6 czerwca 2012 r. i zgodnie z jej art. 22 weszła w życie 1 stycznia 2013 r. Nie wszystkie osoby objęte zakresem znowelizowanego art. 25 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych miały możliwość świadomego ukształtowania swojej sytuacji prawnej. Niekorzystnego obliczania podstawy wymiaru emerytury, tj. z uwzględnieniem art. 25 ust. 1b tej ustawy, wydłużone, półroczne vacatio legis pozwoliła uniknąć jedynie tym osobom, które przed 1 stycznia 2013 r. osiągnęły już wiek emerytalny, wymagany przez art. 24 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, i złożyły wniosek o wypłatę tego świadczenia. Do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej osoby te nabyły już prawo do emerytury z nowego systemu (art. 100 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). W okresie vacatio legis mogły również złożyć wniosek o ustalenie prawa do tej emerytury na podstawie przepisów dotychczasowych. W stosunku do tych osób przepis nie miał zastosowania - pokrzywdzone jego skutkami zostały jedynie osoby, które skorzystały z prawa do jednego ze świadczeń wymienionych enumeratywnie w art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przed jego ogłoszeniem w Dzienniku Ustaw i jednocześnie nie uzyskały prawa do emerytury na zasadach ogólnych przed 1 stycznia 2013 r.

W ocenie Sądu Okręgowego ustalenie, że przepis art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251) w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012 r., jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, winno stanowić podstawę do ponownego obliczenia wysokości emerytury należnej Irenie #### na podstawie art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z pominięciem zasady określonej w tym niekonstytucyjnym przepisie, tj. bez pomniejszania podstawy jej obliczenia.

Zgodnie z art. 114 ust.1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie zakończonej prawomocną decyzją organ rentowy, na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, uchyla lub zmienia decyzję i ponownie ustala prawo do świadczeń lub ich wysokość, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. W ocenie Sądu, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. stwierdzający niezgodność z Konstytucją RP przepisu, na podstawie którego ustalono wysokość emerytury ubezpieczonej, a który skutkował jej niższym wymiarem, może być uznany za nową okoliczność ujawnioną po wydaniu decyzji z 17 maja 2016 r. o przyznaniu emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, ale istniejącą przed wydaniem tej decyzji, gdyż niesporne jest, że zakwestionowany przez Trybunał przepis ustawy emerytalnej był niezgodny z Konstytucją od chwili jego uchwalenia. Z kolei w art. 114 ust. 1 pkt 6 przywołanej ustawy przewidziano, że uchylenie lub zmiana decyzji i ponowne ustalenie wysokości świadczenia następuje, jeżeli nieprawidłowe obliczenie wysokości świadczenia nastąpiło na skutek błędu organu rentowego. W ocenie Sądu błędne ustalenie wysokości świadczenia daje prawo stronie do ponownego ustalenia jego wysokości niezależnie od przyczyny takiego nieprawidłowego (błędnego) obliczenia. Dodać należy, że przepis art. 114 ust. 1e ustawy emerytalnej wprowadza terminy liczone od daty wydania decyzji, po upływie których nie jest możliwe uchylenie lub zmiana tej decyzji. Jednakże zgodnie z art. 114 ust. 1f tej ustawy to ograniczenie czasowe nie ma zastosowania w przypadku, gdy w wyniku uchylenia lub zmiany decyzji osoba zainteresowana nabędzie świadczenie w wyższej wysokości.

Jednocześnie mając na uwadze wniosek ubezpieczonej o przyznanie prawa do wyrównania świadczenia w następstwie jego ponownego obliczenia, Sąd na podstawie art. 133 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy emerytalnej ustalił, że ubezpieczonej przysługuje prawo do wypłaty wyrównania stanowiącego różnicę między sumą kwot emerytur, jakie przysługiwałyby ubezpieczonej w okresie od 1 grudnia 2021 r. do dnia wydania decyzji o ponownym obliczeniu emerytury z uwzględnianiem ich waloryzacji, a sumą kwot wypłaconych w tym okresie. Mając na względzie, iż zgodnie z art. 133 ust 1 pkt 2 ustawy emerytalnej Sąd uwzględnił roszczenie o prawo do wyrównania świadczenia za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc w którym zgłoszono wniosek, odwołanie o wyrównanie świadczenia w pozostałym zakresie tj. od 17 kwietnia 2016 r. należało oddalić, podobnie jak wniosek o wypłatę odsetek ustawowych za opóźnienie (który nie został nawet sprecyzowany poprzez podanie za jaki okres i od jakich kwot te odsetki miałby się należeć).

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie powołanych przepisów i art. 47714 § 1 i 2 kpc Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak punkcie I i II wyroku.

Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, na podstawie art. 98 § 1, 11 i 3 kpc w związku z art. 99 kpc i w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.) Sąd zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty.

SSO #### ####

ZARZĄDZENIE

Odpis uzasadnienia z odpisem orzeczenia doręczyć korespondencyjnie pełnomocnikowi organu rentowego łącznie ze zwrotem akt ZUS.

SSO #### ####