Wygrana sprawa o rekompensatę za pracę w warunkach szczególnych dla pracownika WSK "PZL-Świdnik"

Sygn. akt VIII U ##/24

UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie decyzją z dnia 27 marca 2024 roku, znak: ENP/1/######, przyznał Zdzisławowi #### emeryturę od dnia # marca 2024 roku, to jest od dnia osiągnięcia wieku 65 lat. Jednocześnie w przedmiotowej decyzji stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia warunków do przyznania rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, ponieważ nie udowodnił, przed dniem 1 stycznia 2009 roku, 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Jako udowodniony okres pracy tego rodzaju przyjął rok, 9 miesięcy i 19 dni (decyzja – k. 11-13 t. III akt ZUS).

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Zdzisław ####, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagał się zmiany zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach oraz zasądzenia na jego rzecz od organu rentowego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Podniósł, że wbrew stanowisku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w okresach od dnia 20 sierpnia 1990 roku do dnia 30 września 1999 roku, od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 31 grudnia 1999 roku oraz od dnia 1 marca 2000 roku do dnia 31 grudnia 2008 roku wykonywał prace w szczególnych warunkach na stanowiskach „szlifierz, krajacz metali tarczą ścierną” i „ostrzarz” (odwołanie – k. 3-6 a.s.).

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie - k. 10-11 a.s.).

Sąd Okręgowy w Lublinie ustalił, co następuje:

Zdzisław #### urodził się w dniu # marca 1959 roku (okoliczność bezsporna). Na mocy decyzji z dnia 18 maja 2017 roku był uprawniony do świadczenia przedemerytalnego od dnia 11 maja 2017 roku (decyzja – k. 15 t. i akt ZUS).

W dniu 23 lutego 2024 roku złożył wniosek o ustalenie prawa do emerytury (wniosek – k. 1-3 t. II akt ZUS).

Wraz z powyższym wnioskiem oraz ze wcześniejszymi wnioskami o ustalenie kapitału początkowego oraz prawa do świadczenia przedemerytalnego przedstawił Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych:
1) świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 20 stycznia 2017 roku, wystawione przez Wytwórnię Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Świdnik Spółkę Akcyjną z siedzibą w Świdniku, z którego wynikało, że w okresie od dnia 14 listopada 1983 roku do dnia 2 września 1985 roku, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wykonywał prace: szlifowanie lub ostrzenie wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowanie mechaniczne, wymienione w Wykazie A. Dziale III, poz. 78 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, na stanowisku szlifierz wymienionym w Wykazie A. Dziale III, poz. 78, pkt 6 Zarządzenia Nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 roku w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego (k. 5 t. III akt ZUS);
2) świadectwo pracy z dnia 17 lutego 2000 roku, wystawione przez Zakład Narzędziowo-Remontowy „Odlewnia” spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w Lublinie, z którego wynikało, że
a) w okresie od dnia 20 sierpnia 1990 roku do dnia 30 września 1999 roku wykonywał prace wymienione w Wykazie A. Dziale III, poz. 78 pkt 6 Zarządzenia Nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 roku na stanowisku tokarz – szlifierz wałków i otworów:
b) w okresie od dnia 1 października 1999 roku do dnia 31 grudnia 1999 roku wykonywał prace wymienione w Wykazie A. Dziale III, poz. 78 pkt 4 Zarządzenia Nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 roku na stanowisku szlifierz płaszczyzn – ostrzarz (k. 6 t. II akt ZUS);
3) świadectwo pracy z dnia 31 października 2016 roku, wystawione przez Wytwórnię Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Świdnik Spółkę Akcyjną z siedzibą w Świdniku, z którego wynikało, że w okresie od dnia 1 marca 2000 roku do dnia 31 grudnia 2008 roku, wykonywał prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na stanowisku szlifierz wymienionym w Wykazie A. Dziale III, poz. 78 pkt 6 załącznika nr 1 do Zarządzenia Nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 roku (k. 6 t. i akt ZUS);

Analizując powyższe dokumenty Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał za okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach okres zatrudnienia od dnia 14 listopada 1983 roku do dnia 2 września 1985 roku, w wymiarze roku, 9 miesięcy i 19 dni. Odnośnie okresu od dnia 20 sierpnia 1990 roku do dnia 30 września 1999 roku wskazał, że w świadectwie pracy z dnia 17 lutego 2000 roku podano stanowisko tokarz - szlifierz wałków i otworów, natomiast w zarządzeniu resortowym figuruje stanowisko szlifierz, krajacz metali tarczą ścierną. Odnośnie okresu od dnia 1 października 1999 roku do dnia 31 grudnia 1999 roku wskazał, że w świadectwie pracy z dnia 17 lutego 2000 roku podano stanowisko szlifierz płaszczyzn - ostrzarz, natomiast w zarządzeniu resortowym figuruje stanowisko ostrzarz. Odnośnie okresu od dnia 1 marca 2000 roku do dnia 31 grudnia 2008 roku wskazał, że w świadectwie pracy z dnia 31 października 2016 roku podano stanowisko szlifierz, natomiast w zarządzeniu resortowym figuruje stanowisko szlifierz, krajacz metali tarczą ścierną. Finalnie dodał, że w świadectwie pracy z dnia 17 lutego 2000 roku nie było także powołania się na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku. w tej sytuacji zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z dnia 27 marca 2024 roku przyznał Zdzisławowi #### emeryturę od dnia # marca 2024 roku i stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia warunków do przyznania rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, ponieważ nie udowodnił 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (decyzja - k. 11-13 t. II akt ZUS).

Sąd ustalił, że Zdzisław #### w dniu 29 kwietnia 1980 roku ukończył trzyletnie Technikum Mechaniczne na podbudowie Zasadniczej Szkoły Zawodowej i uzyskał tytuł technika mechanika o specjalności obróbka skrawaniem (akta osobowe – k. 40 a.s., a w szczególności: świadectwo ukończenia Technikum Zawodowego z dnia 29 kwietnia 1980 roku).

W dniu 20 sierpnia 1990 roku został zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Zakładach Metalurgicznych „URSUS” w Lublinie (następnie ZPC „URSUS” z siedzibą w Warszawie Odlewnia „URSUS” w Lublinie, Odlewnia „URSUS” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Lublinie, Odlewnia Żeliwa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Lublinie i Zakład Narzędziowo-Remontowy-Odlewnia spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Lublinie), na stanowisku tokarz-szlifierz wałków i otworów w Dziale Rozwoju (akta osobowe – k. 40 a.s., a w szczególności: umowa o pracę z dnia 20 sierpnia 1980 roku).

Następnie od dnia 1 marca 1991 roku powierzono mu stanowisko tokarz – szlifierz wałków i otworów w Wydziale Modelarni (akta osobowe – k. 40 a.s., a w szczególności: umowa o pracę z dnia 15 marca 1991 roku). Od dnia 1 kwietnia 1994 roku do dnia 30 września 1999 roku pracodawca dla określania stanowiska zajmowanego przez wnioskodawcę używał określenia „tokarz” (akta osobowe – k. 40 a.s., a w szczególności: angaże z dnia 8 czerwca 1994 roku, 24 listopada 1995 roku, 24 czerwca 1996 roku, 15 stycznia 1997 roku, 17 czerwca 1997 roku, 17 września 1997 roku, 18 marca 1998 roku, 18 lutego 1999 roku, karta pracy z dnia 16 maja 1996 roku).

Od dnia 1 października 1999 roku Zdzisław #### został zatrudniony na stanowisku szlifierza płaszczyzn – ostrzarza (akta osobowe – k. 40 a.s., a w szczególności: umowa o pracę z dnia 1 października 1999 roku).

Na wskazanym stanowisku pracował do dnia 17 lutego 2000 roku, to jest do końca zatrudnienia w powyższym zakładzie (akta osobowe – k. 40 a.s., a w szczególności: świadectwo pracy z dnia 17 lutego 2000 roku).

Wnioskodawca brał udział w produkcji części do modeli odlewniczych, tak zwanych kaset odlewniczych. Wytwarzano je z żeliwa w procesach toczenia, szlifowania, frezowania i polerowania. w hali produkcyjnej zlokalizowano tokarki, szlifierki, frezarki. Do zadań wnioskodawcy należała część procesu produkcyjnego związania ze szlifowaniem, wobec czego wraz z innym pracownikiem obsługiwał szlifierki. Na tokarkach pracowali tokarze, było ich około 8, na frezarkach - frezerzy, było ich około 15, a polerowaniem zajmowali się ślusarze, było ich około 10-15. Wnioskodawca wykonywał szlifowanie wyłącznie maszynowo szlifując części żeliwne do form odlewniczych. Nadto zajmował się również ostrzeniem narzędzi skrawających. Nie wykonywał innych czynności, w szczególności nie zamieniał się pracą z tokarzami i frezerami, chociaż potrafił obsługiwać tokarkę. w procesie produkcji przy szlifowaniu, ale także i przy pracy pozostałych maszyn w hali, powstawało intensywne zapylenie. Zdzisław #### pracował po 8 godzin dziennie. Pracodawca wypłacał dodatek za warunki szczególne, wydawał posiłki regeneracyjne oraz wydawane mleko (zeznania wnioskodawcy – k. 27v.-28v. i 29 a.s., zeznania świadka Andrzeja #### – k. 28v.-29 a.s.).

W okresach od dnia 27 stycznia 1993 roku do dnia 30 stycznia 1993 roku, od dnia 22 marca 1993 roku do dnia 27 marca 1993 roku, od dnia 4 maja 1993 roku do dnia 8 maja 1993 roku, od dnia 25 kwietnia 1994 roku do dnia 27 kwietnia 1994 roku, od dnia 22 listopada 1994 roku do dnia 8 grudnia 1994 roku, od dnia 19 grudnia 1994 roku do dnia 31 grudnia 1994 roku i od dnia 1 stycznia 1998 roku do dnia 10 stycznia 1998 roku korzystał z zasiłków chorobowych (akta osobowe – k. 40 a.s., a w szczególności: świadectwo pracy z dnia 17 lutego 2000 roku) – łącznie przez 58 dni.

W dniu 1 marca 2000 roku Zdzisław #### został zatrudniony w Zakładzie Narzędziowym spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Świdniku (następnie na mocy art. 231 k.p. Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Świdnik Spółka Akcyjna z siedzibą w Świdniku), w pełnym wymiarze czas pracy, na stanowisku szlifierza. Początkowo zatrudnienie obejmowało czas określony do dnia 31 maja 2000 roku i do dnia 31 maja 2001 roku, a od dnia 1 czerwca 2001 roku wnioskodawca został zatrudniony na czas nieokreślony (akta osobowe – k. 36 a.s., a w szczególności: umowy o pracę – k. 4, 8 i 12 części B a.o.).

Na wskazanym stanowisku Zdzisław #### pracował do dnia 14 grudnia 2014 roku, po czym od dnia 15 grudnia 2014 roku powierzono mu stanowisko kontrolera jakości, które zajmował do końca zatrudnienia, to jest do dnia 31 października 2016 roku (akta osobowe – k. 36 a.s., a w szczególności: aneks do umowy o pracę – k. 45części B a.o. i świadectwo pracy – k. 6 części C a.o.).

W okresach od 14 kwietnia 2006 roku do dnia 21 kwietnia 2006 roku, od dnia 26 lutego 2007 roku do dnia 28 lutego 2007 roku i od dnia 1 marca 2007 roku do dnia 5 marca 2007 roku korzystał z zasiłków chorobowych (akta osobowe – k. 36 a.s., a w szczególności: świadectwo pracy – k. 6 części C a.o.) – łącznie przez 16 dni.

Zakład zajmował się produkcją specjalnych narzędzi skrawających, a także przyrządów i sprawdzianów. Wnioskodawca szlifował i ostrzył narzędzia skrawające w postaci frezów lub wierteł, a także części do przyrządów i sprawdzianów. Pracę wykonywał za pomocą obrabiarki, która stanowiła rodzaj szlifierki mechanicznej. Oprócz niego w procesie produkcyjnym brali udział tokarze i frezerzy, jednak nie zamieniał się z nimi pracą. Prace wykonywał w ramach zmiany liczącej 8 godzin, zdarzało się, że pracował w nadgodzinach. w hali produkcyjnej panowało zapylenie i hałas. Pracodawca wypłacał dodatek za warunki szczególne i wydawał mleko (zeznania wnioskodawcy – k. 27v.-28v. i 29 a.s., zeznania świadka Waldemara #### – k. 28 a.s.).

Stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o powołane dowody z dokumentów, w tym także zawarte w aktach osobowych, które pozwoliły na odtworzenie chronologiczne zatrudnienia wnioskodawcy. Ich autentyczność w toku procesu nie była kwestionowana przez strony. Ich forma oraz treść nie wzbudziła ponadto wątpliwości, co do ich autentyczności z urzędu. Wyjątkiem jest świadectwo pracy z dnia 17 lutego 2000 roku, wystawione przez Zakład Narzędziowo-Remontowy „Odlewnia” spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w Lublinie oraz świadectwo pracy z dnia 31 października 2016 roku, wystawione przez Wytwórnię Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Świdnik Spółkę Akcyjną z siedzibą w Świdniku o czym w dalszej części uzasadnienia.

Sąd Okręgowy w całości podzielił zeznania świadków. Andrzej #### w latach 1994-2000 pracował w Odlewni w Lublinie, jako modelarz odlewniczy w metalu przy szlifowani detali. Waldemar #### był natomiast zatrudniony w Zakładzie Narzędziowym spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Świdniku (następnie Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego „PZL-Świdnik Spółka Akcyjna z siedzibą w Świdniku) w latach 1983-2012, najpierw jako tokarz, a następnie był Przewodniczącym Związku Zawodowego „Solidarność”.

Świadkowie zgodnie potwierdzili, że Zdzisław #### był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy jako szlifierz i nie wykonywał innych obowiązków. Wskazali, że jako szlifierz zajmował się wyłącznie szlifowaniem detali i ostrzeniem narzędzi oraz nie był kierowany do innych robót. Szlifowanie było mechaniczne, praca odbywała się w trudnych warunkach z uwagi na hałas i zapylenie.

Należy wskazać, że organ rentowy nie podniósł okoliczności, które mogłyby godzić w wiarygodność ich zeznań. Drobne rozbieżności, co do niektórych szczegółów sprawy wynikają z naturalnych ułomności pamięci ludzkiej zważywszy, że świadkowie zeznają na okoliczności zdarzeń życia codziennego niemających charakteru wyjątkowego i z tego powodu trudniejszych do zapamiętania. Okoliczność, że występują te rozbieżności przemawiają za obdarzeniem ich zeznań wiarygodnością, bowiem wskazują, że nie były one uzgadniane na potrzeby procesu. w związku z powyższym Sąd obdarzył w wiarą zeznania zeznających w sprawie świadków.

Powyższa ocena dotyczy również zeznań samego ubezpieczonego, skoro były one zgodne z wiarygodnymi zeznaniami świadków. Ubezpieczony wiarygodnie opisał swoje obowiązki pracownicze. Brak jest jakichkolwiek przesłanek do kwestionowania jego zeznań.

Sąd Okręgowy w Lublinie zważył, co następuje:

Odwołanie jest zasadne.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 roku, poz. 1696, dalej jako „ustawa”) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wynoszący co najmniej 15 lat. Rekompensata nie przysługuje osobie, która ma ustalone decyzją prawomocną prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów odrębnych (art. 21 ust. 2 ustawy).

Przepis art. 21 ustawy określa zatem ogólne warunki nabycia prawa do rekompensaty, będącej – zgodnie z definicją legalną zamieszczoną w art. 2 pkt 5 ustawy – odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze dla osób, które nie mają ustalonego decyzją prawomocną prawa do emerytury pomostowej. Rekompensatę oblicza się według wzoru przestawionego w art. 22 ustawy. Przyznaje się ją w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (art. 23 ust. 2 ustawy).

Z przytoczonych przepisów wynikają zatem następujące przesłanki, warunkujące prawo do rekompensaty: 1) utrata przez ubezpieczonego możliwości przejścia na emeryturę w związku z wygaśnięciem po dniu 31 grudnia 2008 roku – w stosunku do ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku, a przed dniem 1 stycznia 1969 roku – podstawy normatywnej przewidującej takie uprawnienie;
2) brak decyzji przyznającej prawo do emerytury pomostowej lub wcześniejszej emerytury;
3) legitymowanie się przez ubezpieczonego co najmniej 15–letnim okresem pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przypadającym w okresie do dnia 31 grudnia 2008 roku (art. 22 ust. 1 i 2 ustawy).

Organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do rekompensaty wyłącznie z uwagi na niewykazanie posiadania przez niego na dzień 1 stycznia 2009 roku. wymaganego 15-letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, natomiast pozostałe przesłanki zostały przez niego spełnione.

Poza sporem było, że skarżący nie występował i nie ustalono mu prawomocną decyzją prawa do emerytury pomostowej oraz że nie ustalono mu prawomocną decyzją prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Co więcej do tej ostatniej nie spełniałby nawet warunków przyznania, bowiem na dzień 1 stycznia 1999 roku nie legitymował się 25-letnim stażem pracy. Udowodnił jedynie 23 lata, 7 miesięcy i 23 dni okresów składkowych oraz 2 miesiące i 11 dni okresów nieskładkowych (vide decyzja o ponownym ustaleniu kapitału początkowego z dnia 26 marca 2024 roku – nienumerowane karty t. II akt ZUS).

Według art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Ustęp 4 cytowanej normy prawnej stanowi natomiast, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym w ust. 2 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.

Zgodnie z § 1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zmianami, dalej jako rozporządzenie) stosuje się je do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4 – 15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej „wykazami”. Właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych mieli ustalić w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których były wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach a i B (§ 1 ust. 2 rozporządzenia). Stosownie zarazem do § 2 ust. 1 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji,

Przechodząc do oceny czy wnioskodawca spełnia warunek legitymowania się, co najmniej 15–letnim stażem pracy w warunkach szczególnych należy wskazać, że skarżący przedstawił organowi rentowemu świadectwa pracy z dnia 17 lutego 2000 roku oraz świadectwo z dnia 31 października 2016 roku, gdzie pracodawcy potwierdzili wykonywanie przez niego pracy w szczególnych warunkach.

Za trafne należy uznać uwagi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że we wskazanych dokumentach wskazano stanowiska pracy niezgodne ze stanowiskami wynikającymi z powołanych przepisów resortowych, a także, że w świadectwie pracy z dnia 17 lutego 2000 roku nie zawarto powołania się na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku.

Nieprawidłowe sporządzenie dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy tego rodzaju lub nawet ich brak, nie stanowi wystarczającej podstawy do przyjęcia, że pracownik nie wykonywał pracy w takich warunkach. Obowiązek sporządzenia dokumentacji w tym zakresie obciąża pracodawcę, w związku, z czym wyciąganie wobec pracownika jakichkolwiek negatywnych konsekwencji braku lub błędnego jej sporządzenia byłoby dla niego nazbyt krzywdzące. Należy mieć na uwadze fakt, że w postępowaniu sądowym nie znajdują zastosowania ograniczenia w zakresie dopuszczalnych źródeł dowodowych, ustanowione na potrzeby postępowania przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, a wynikających z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno–rentowe (Dz. U. z 2011 roku, Nr 237, poz. 1412). Zasadniczym celem postępowania sądowego jest rozstrzygnięcie sprawy po dostatecznym, wszechstronnym wyjaśnieniu jej okoliczności spornych. Ułatwia to art. 473 k.p.c., który wprost stanowi, iż w postępowaniu przed sądem w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i przesłuchania stron. Powyższe oznacza, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które Sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 roku, sygn. akt III UZP 6/84, LEX nr 14625; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 roku, sygn. akt III UZP 48/84, LEX nr 14630, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1997 roku, sygn. akt II UKN 186/97, OSNP 1998/11/342; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 29 stycznia 2013 roku, sygn. akt III AUa 808/12, LEX nr 1313299). z przedstawionym poglądem i wynikającymi z niego wnioskami Sąd Okręgowy w pełni się zgadza.

Z ustaleń faktycznych wynika, że wnioskodawca:
1) od dnia 20 sierpnia 1990 roku do dnia 30 września 1999 roku
2) od dnia 1 października 1999 roku do dnia 31 grudnia 1999 roku;
3) od dnia 1 marca 2000 roku do dnia 31 grudnia 2008 roku,
stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace wskazane w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, w Wykazie A, Dziale III, poz. 78, to jest szlifowanie lub ostrzenie wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowanie mechaniczne;

Formalnie w powyższych okresach zatrudnienia wnioskodawca zajmował stanowiska: tokarz-szlifierz wałków i otworów, tokarz, szlifierz płaszczyzn – ostrzarz oraz szlifierz.

Sąd Okręgowy w pełni podziela pogląd zgodnie z którym dla oceny, czy pracownik wykonywał zatrudnienie w warunkach szczególnych istotne znaczenia ma rodzaj faktycznie powierzonej mu pracy, a nie nazwa zajmowanego stanowiska (tak między innymi: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 roku, sygn. akt II UK 395/13, LEX nr 1455235, Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 16 czerwca 2016 roku, sygn. akt III AUa 325/16, LEX nr 2094650, Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 31 maja 2016 roku, sygn. akt III AUa 753/15, LEX nr 2086565).

W praktyce z uwagi na zakres wykonywanych obowiązków, wnioskodawca wykonywał prace odpowiadające stanowiskom wymienionym w załączniku nr 1 do Zarządzenia Nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 roku w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego (Dz. Urz. Ministerstwa Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z 1985 roku, Nr 1-3, poz. 1), to jest prace:
1) na stanowisku szlifierza, krajacza metali tarczą ścierną wymienionym w Wykazie A, Dziale III, poz. 78, pkt 6;
2) na stanowisku ostrzarza wymienionym w Wykazie A, Dziale III, poz. 78, pkt 4.

Ustalając ostatecznie wymiar okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach Sąd Okręgowy wziął pod uwagę, że zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2020 roku (sygn. akt III UZP 3/20, LEX nr 3071396) przy ustalaniu okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, warunkującego prawo do rekompensaty na podstawie art. 21 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych nie uwzględnia się okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 roku wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 32 ust. 1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych).

Z ustaleń wynika, że wnioskodawca korzystał z zasiłków chorobowych przez okres 74 dni i okres ten podlega odliczeniu ze stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.

Wobec tego wnioskodawca w toku niniejszego postępowania udowodnił 17 lat, 11 miesięcy i 27 dni pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, co ostatecznie łącznie z niespornym okresem roku, 9 miesięcy i 19 dni, daje 19 lat, 9 miesięcy i 16 dni. Powoduje to, że spełnia on ostatni warunek ustalenia rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, albowiem wykonywał pracę tego rodzaju przez ponad 15 lat.

W związku z powyższym zaskarżona decyzja podlegała zmianie poprzez ustalenie Zdzisławowi #### prawa do rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, od dnia # marca 2024 roku, to jest od ukończenia wieku emerytalnego.

Z tych względów i na podstawie powołanych przepisów oraz na mocy art. 477¹⁴ § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w pkt i sentencji wyroku.

Orzeczenie o zwrocie kosztów procesu uzasadnia przepis art. 98 § 1 i 3 k.p.c.. Na ich wysokość w kwocie składa się: wynagrodzenie pełnomocnika wnioskodawcy w kwocie 360 złotych ustalone o na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1935, ze zmianami);

O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1¹ k.p.c.