Maszynista sprężarek wygrywa z ZUS sąd przyznał rekompensatę za pracę w szczególnych warunkach

Sąd Okręgowy w Lublinie przyznał naszemu klientowi prawo do rekompensaty za pracę w szczególnych warunkach. Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który odmówił wypłaty świadczenia twierdząc, że klient nie udokumentował 15 lat pracy w takich warunkach. Dzięki naszej interwencji sąd zmienił tę decyzję i przyznał należne świadczenie.

Kluczowym sporem było to, czy praca wykonywana przez naszego klienta w Zakładzie Usług Energetycznych w latach 1983–2000 spełniała kryteria pracy w szczególnych warunkach. Klient przez wiele lat obsługiwał duże sprężarki, pracując w hałasie, wysokiej temperaturze i w warunkach narażających zdrowie. Choć w dokumentach pracodawcy figurował później jako „ślusarz”, faktycznie nadal wykonywał pracę maszynisty sprężarek.

Podczas procesu przedstawiliśmy liczne dowody – zeznania świadków, dokumenty pracownicze i wcześniejsze rozstrzygnięcia w podobnych sprawach. Świadkowie potwierdzili, że klient stale i w pełnym wymiarze obsługiwał sprężarki, a zmiana nazwy stanowiska nie miała znaczenia dla faktycznego charakteru pracy. Sąd uznał te zeznania za wiarygodne i spójne z dokumentami.

Ważnym argumentem była też wcześniejsza sprawa kolegi naszego klienta, również reprezentowanego przez kancelarię, zatrudnionego w tym samym zakładzie na tym samym stanowisku, któremu sąd przyznał prawo do rekompensaty. Szczegółowy opis tej sprawy można przeczytać tutaj ↗. To dodatkowo potwierdziło, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych błędnie odmówił świadczenia. Sąd podkreślił, że w takich sprawach decydują realne warunki pracy, a nie tylko treść świadectwa pracy czy nazwa stanowiska.

Ostatecznie sąd zmienił decyzję ZUS i przyznał naszemu klientowi rekompensatę za lata pracy w warunkach szkodliwych. To kolejny dowód na to, że warto odwoływać się od niekorzystnych decyzji i walczyć o swoje prawa – zwłaszcza gdy chodzi o świadczenia związane z ciężką i wymagającą pracą. Więcej informacji dotyczących sprawy znajduje się w uzasadnieniu wyroku zamieszczonym poniżej.


Sygn. akt VIII U ##/24

U Z A S A D N I E N I E

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie decyzją z dnia # października 2024 roku, znak END/1/#### przyznał Jackowi #### zaliczkę na poczet przysługującej emerytury od dnia # października 2024 roku, tj. od osiągnięcia wieku 65 lat. Podstawę obliczenia emerytury stanowiła kwota składek zewidencjonowanych na koncie, z uwzględnieniem waloryzacji w wysokości #### zł, kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego w wysokości #### zł oraz średnie dalsze trwanie życia w wymiarze 218,50 miesięcy. Biorąc pod uwagę powyższe organ rentowy obliczył wysokość emerytury Jacka #### na kwotę #### zł brutto.

ZUS jednocześnie odmówił wnioskodawcy przyznania rekompensaty, gdyż w przedłożonym świadectwie pracy z dnia 31 marca 2000 roku obejmującym okres zatrudnienia od dnia 2 listopada 1983 roku do dnia 31 marca 2000 roku pracodawca nie wymienił charakteru pracy ściśle według wykazu, działu i pozycji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku (decyzja, nienumerowane karty akt ZUS EMP).

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Jacek ####, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się jej zmiany poprzez przyznanie rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych. Ponadto wnosił o zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania procesowego według norm prawem przepisanych (odwołanie, k. 4-7).

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie wniósł o jego oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie, k. 25-26).

W toku dalszego postępowania strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska (protokół z rozprawy, k. 68).

Sąd Okręgowy w Lublinie ustalił następujący stan faktyczny:

Jacek #### urodził się dnia # października 1959 roku.

W dniu # sierpnia 2021 roku złożył do organu rentowego wniosek o emeryturę pomostową (wniosek, k. 1-2v akt ZUS EPOM).

W odpowiedzi na powyższe, ZUS decyzją z dnia # września 2021 roku odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury pomostowej, wskazując, że nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach wynoszącego co najmniej 15 lat, przed dniem 1 stycznia 1999 roku nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych lub art. 32 i art. 33 ustawy emerytalnej, a także po dniu 31 grudnia 2008 roku nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy (decyzja, k. 9 akt ZUS EPOM).

Następnie, dnia 15 października 2024 Jacek #### złożył wniosek o emeryturę wraz z rekompensatą (wniosek, k. 1-6 akt ZUS EMP).

W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, organ rentowy w dniu # października 2024 roku wydał zaskarżoną w sprawie decyzję (decyzja, nienumerowane karty akt ZUS EMP).

W okresie od dnia 2 listopada 1983 roku do dnia 31 marca 2000 roku ubezpieczony zatrudniony był w Zakładzie Usług Energetycznych Odlewnia Spółka z o.o. (uprzednio do dnia 29 grudnia 1998 roku ZPC URSUS S.A. z/s w Warszawie – Odlewnia URSUS w Lublinie, a następnie Odlewnia Żeliwa w Lublinie Spółka z o.o.) w pełnym wymiarze czasu pracy, początkowo na stanowisku maszynisty sprężarek i dmuchaw, a następnie od dnia 1 listopada 1986 roku na stanowisku maszynista sprężarek i dmuchaw – aparaturowy gazów technicznych oraz ślusarz (świadectwo pracy, k. 57 akt osobowych, k. 53, umowa o pracę, k. 10, k. 11, k. 12, k. 50 akt osobowych, k. 53, angaż, k. 25 akt osobowych, k. 40, k. 53).

W trakcie tego zatrudnienia wnioskodawca pracował w wydziale energetycznym. Praca była wykonywana w trzyosobowych brygadach w systemie trzyzmianowym. W skład brygady wchodziło dwóch doświadczonych pracowników, którzy wykonywali ten sam rodzaj obowiązków oraz uczeń z mniejszym doświadczeniem. Praca ubezpieczonego na każdej zmianie polegała na tym samym, tj. na bezpośredniej obsłudze sprężarek stacjonarnych. Załączał ją i wyłączał, w zależności od zapotrzebowania na produkcji. Na hali pracowało 5 sprężarek o mocy 1 800 Kw i napięciu 6000 v, które emitowały hałas o wartości 120 dB. Każda z nich ważyła około 14 ton i miała 2 metry wysokości i półtora metra szerokości. Przed włączeniem sprężarki wnioskodawca przygotowywał ją do rozruchu. W tym celu włączał grzałki, by podgrzać ok 750 l oleju turbinowego znajdującego się w sprężarce. Następnie zakręcał zawór na chłodnicy turbinowej i włączał pomocniczą sprężarkę na powietrze uszczelniające, którego wymagała główna sprężarka. Po dwóch godzinach od podgrzania oleju ubezpieczony włączał pompę wstępnego smarowania, która miała za zadanie ogrzanie łożysk w sprężarce. Następnie „otwierał” wodę, schładzając tym samym sprężone powietrze i włączał ostatecznie sprężarkę. Kolejno powoli otwierał zawór na chłodnicy olejowej i obciążał sprężarkę do pracy. Wówczas obserwował pracę klap, tj. wylot i wlot powietrza, sprawdzał temperaturę oleju oraz czy nie ma żadnego wycieku. Potem, co godzinę odczytywał pomiary i je zapisywał. Dodatkowo obserwował główny manometr, sprawdzając czy nie spada ciśnienie sprężonego powietrza. Jeżeli był spadek, to włączał kolejną sprężarkę po przygotowaniu jej do rozruchu. Przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych wyposażony był w ubiór ochronny, kask, ochraniacze słuchu, rękawice oraz buty olejoodporne. W miejscu pracy wnioskodawcy panowała wysoka temperatura - powyżej 50 stopni- pochodząca z nagrzewania dyfuzorów oraz hałas z pracujących sprężarek. Nadto ubezpieczony był narażony na opary z parującego oleju. Praca była również niebezpieczna. Zdarzały się bowiem sytuacje, w których nastąpił wybuch rozrusznika powodując zwarcie.

W okresie, gdy stanowisko wnioskodawcy było nazwane ślusarz, to faktycznie wykonywał on takie czynności jak dotychczas, tj. obowiązki maszynisty sprężarek. Pracownicy zajmujący się remontami sprężarek pracowali tylko na pierwszej zmianie. Zmiana nazwy stanowiska na „ślusarz” (podobnie jak w przypadku innych pracowników) spowodowany był możliwością wsparcia ekipy remontowej przy podnoszeniu ciężkich elementów przy naprawie sprężarek. Zdarzało się to sporadycznie i trwało -b zazwyczaj - do dwóch godzin w ciągu roku, z tym, że obowiązki te wnioskodawca wykonywał po godzinach pracy.

Wnioskodawca nie obsługiwał dmuchaw, gdyż takich na stanie zakładu nie było (zeznania wnioskodawcy, k. 67v-68, zeznania Stanisława ####, k. 66v-67v).

W okresie opisywanego zatrudnienia wnioskodawcy, jego okresy nieskładkowe przypadały : od dnia 27 lipca 1993 do dnia 28 sierpnia 1993 roku (33 dni), od dnia 22 listopada 1993 roku do dnia 3 grudnia 1993 roku (12 dni), od dnia 4 lutego 1994 roku do dnia 11 lutego 1994 roku (8 dni), od dnia 8 grudnia 1994 roku do dnia 12 grudnia 1994 roku (5 dni), od dnia 23 lutego 1996 roku do dnia 4 marca 1996 roku (10 dni), od dnia 21 maja 1998 roku do dnia 10 czerwca 1998 roku (21 dni) oraz od dnia 4 maja 1999 roku do dnia 12 maja 1999 roku (9 dni), tj. razem 131 dni (zaświadczenie, k. 56 akt osobowych, k. 53).

Razem z wnioskodawcą pracował Stanisław ####. Decyzją z dnia # sierpnia 2022 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie odmówił Stanisławowi #### prawa do rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Stanisław #### odwołał się od tej decyzji do tut. Sądu. W toku tego postępowania był przesłuchiwany jako świadek Arkadiusz ####, który pracował w Zakładach Metalurgicznych w Lublinie (Odlewni Ursus) od dnia 1 czerwca 1984 roku do dnia 31 marca 2000 roku na stanowisku mistrza, starszego mistrza i kierownika wydziału energetycznego. Był zatem przełożonym Stanisława #### (jak i też wnioskodawcy). Wskazywał on, że Stanisław #### w podstawowym czasie pracy pracował jako maszynista sprężarek, a w nadgodzinach pracował jako ślusarz remontowany. Podawał także, że w zakładzie nie było dmuchaw (protokół rozprawy z dnia 21 marca 2023 roku, k. 47v,48 akt sprawy VIII U ##/22).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane dowody z dokumentów znajdujących się zarówno w aktach sprawy jak i aktach organu rentowego oraz aktach sprawy o sygn. VIII U ##/22, a także na podstawie zeznań świadka Stanisława #### oraz wnioskodawcy.

Sąd dał wiarę zeznaniom świadka Stanisława ####, który był zatrudniony w tym samym zakładzie pracy co wnioskodawca w okresie od dnia 15 marca 1983 roku do dnia 31 marca 2000 roku, na tożsamym stanowisku, z tym samym zakresem obowiązków. W toku swoich zeznań świadek potwierdził okres zatrudnienia wnioskodawcy, opisał czynności, które wykonywał oraz warunki, w jakich świadczył pracę. Podawał, że pracował z wnioskodawcą w brygadzie i wykonywali takie same prace przy obsłudze sprężarek. Wyjaśnił przy tym, dlaczego w pełnym okresie ich stanowiska były nazwane „ślusarz”, chociaż faktycznie zakres ich obowiązków nie uległ zmianie, tylko po godzinach pracy pomagali w remontach sprężarek.

Zeznania świadka są zatem logiczne i spójne oraz korelują z zeznaniami skarżącego (jak też znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadka Arkadiusza #### w sprawie VIII U ##/22, który był przełożonym zarówno świadka, jak i wnioskodawcy). Z uwagi na to, że świadek jest osobą obcą dla wnioskodawcy, nie ma podstaw, by kwestionować jego zeznania i zarzucać im nieprawdę czy stronniczość.

Nie może przy tym umknąć uwadze okoliczność, że prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia # marca 2023 roku Stanisławowi #### przyznano prawo do rekompensaty, co jednoznacznie wynika z dołączonych do niniejszego postępowania akt sygn. akt VIII U ##/22. Tym samym, skoro Stanisławowi ####, wykonującemu te same co wnioskodawca obowiązki na tożsamym stanowisku przyznano rekompensatę, to brak jest podstaw do uznania, że w przypadku wnioskodawcy ona nie przysługuje.

Za wiarygodne Sąd uznał również zeznania złożone przez wnioskodawcę uznając je za jasne, pełne, logiczne. Zeznania wnioskodawcy były spójne zarówno z zeznaniami świadka, jak i treścią zgromadzonych w sprawie dokumentów, a w szczególności z dokumentami znajdującymi się w aktach osobowych.

Sąd obdarzył także wiarą zgromadzone w sprawie dowody nieosobowe w postaci dokumentów, znajdujące się w aktach organu rentowego oraz aktach osobowych. Wszystkie akta osobowe wnioskodawcy ze spornego okresu zatrudnienia składają się z oryginalnych, źródłowych dokumentów pracowniczych. Były one przechowywane przez uprawniony podmiot, nie noszą śladów podrobienia ani przerobienia. Nie były też kwestionowane przez żadną ze stron. Należy mieć jednak na uwadze, że dowody ze świadectw pracy i innych dokumentów pracowniczych nie są decydujące dla ustaleń w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Są to bowiem dokumenty prywatne w rozumieniu art. 245 k.p.c., co oznacza, że zawarte tam informacje poddają się weryfikacji przez pryzmat wyników całego postępowania dowodowego. Ubezpieczony może więc dowodzić okoliczności faktycznych także innymi środkami dowodowymi, w tym pochodzącymi z osobowych źródeł dowodowych. Kontrola takich dokumentów obejmuje prawdziwość wykazanych w nich faktów (wyrok SA w Szczecinie z dnia 7 listopada 2019 r., III AUa 203/19, Lex nr 2774357; wyrok SA we Wrocławiu z dnia 15 stycznia 2020 r., III AUa 851/19, Lex nr 2977269). Co więcej, zgodnie z art. 473 § 1 k.p.c. w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. Oznacza to, że ustawodawca zrównał wartość dowodową dokumentów z wartością dowodową zeznań lub przesłuchania stron i żadnemu z tych środków nie przyznał prymatu przy ustalaniu faktów. Zatem informacje znajdujące się w aktach osobowych mogą być uzupełniane materiałem dowodowym z przesłuchania.

Sąd Okręgowy w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2024 roku, poz. 1696, tekst jednolity ze zmianami) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wynoszący co najmniej 15 lat. Rekompensata nie przysługuje osobie, która ma ustalone decyzją prawomocną prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów odrębnych (art. 21 ust. 2 ustawy).

Przepis art. 21 ustawy określa zatem ogólne warunki nabycia prawa do rekompensaty, będącej – zgodnie z definicją legalną zamieszczoną w art. 2 pkt 5 ustawy – odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze dla osób, które nie mają ustalonego decyzją prawomocną prawa do emerytury pomostowej. Rekompensatę oblicza się według wzoru przestawionego w art. 22 ustawy. Przyznaje się ją w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (art. 23 ust. 2 ustawy).

Z przytoczonych przepisów wynikają zatem następujące przesłanki, warunkujące prawo do rekompensaty:
1) utrata przez ubezpieczonego możliwości przejścia na emeryturę w związku z wygaśnięciem po dniu 31 grudnia 2008 roku – w stosunku do ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku, a przed dniem 1 stycznia 1969 roku – podstawy normatywnej przewidującej takie uprawnienie;
2) brak decyzji przyznającej prawo do emerytury pomostowej lub wcześniejszej emerytury; 3) legitymowanie się przez ubezpieczonego co najmniej 15–letnim okresem pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przypadającym w okresie do dnia 31 grudnia 2008 roku (art. 22 ust. 1 i 2 ustawy).

W niniejszej sprawie poza sporem było, że skarżącemu nie ustalono prawomocną decyzją prawa do emerytury pomostowej oraz że nie ustalono mu prawomocną decyzją prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych.

Organ rentowy odmówił przyznania Jackowi #### rekompensaty z uwagi na brak udowodnienia 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Jako pracy w szczególnych warunkach ZUS nie uznał okresu zatrudnienia wnioskodawcy od dnia 2 listopada 1983 roku do dnia 1 grudnia 1999 roku w Zakładzie Usług Energetycznych Odlewnia Spółka z o.o. w Lublinie, ponieważ jak argumentował, w przedłożonym świadectwie pracy pracodawca nie podał charakteru pracy ściśle według wykazu, działu i pozycji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku.

W pierwszej kolejności nawiązując do argumentacji organu rentowego trzeba zwrócić uwagę, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem brak wystawienia dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy tego rodzaju lub ich błędne wypełnienie, nie stanowi wystarczającej podstawy do przyjęcia, że pracownik nie wykonywał pracy w takich warunkach. Obowiązek sporządzenia dokumentacji w tym zakresie obciąża pracodawcę, w związku, z czym wyciąganie wobec pracownika jakichkolwiek negatywnych konsekwencji braku lub błędnego jej sporządzenia byłoby dla niego nazbyt krzywdzące. Należy mieć na uwadze fakt, że w postępowaniu sądowym nie znajdują zastosowania ograniczenia w zakresie dopuszczalnych źródeł dowodowych, ustanowione na potrzeby postępowania przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, a wynikających z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno–rentowe (Dz. U. z 2011 roku, Nr 237, poz. 1412). Zasadniczym celem postępowania sądowego jest rozstrzygnięcie sprawy po dostatecznym, wszechstronnym wyjaśnieniu jej okoliczności spornych. Ułatwia to art. 473 k.p.c., który wprost stanowi, iż w postępowaniu przed sądem w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i przesłuchania stron. Powyższe oznacza, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które Sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 roku, III UZP 6/84, LEX nr 14625; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 roku, III UZP 48/84, LEX nr 14630, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1997 roku, II UKN 186/97, OSNP 1998/11/342; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 29 stycznia 2013 roku, III AUa 808/12, LEX nr 1313299). Z przedstawionym poglądem i wynikającymi z niego wnioskami Sąd Okręgowy w pełni się zgadza.

Jednocześnie według art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Ustęp 4 cytowanej normy prawnej stanowi natomiast, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym w ust. 2 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych.

Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zmianami, dalej jako rozporządzenie) stosuje się je do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4 – 15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej „wykazami”. Właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych mieli ustalić w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których były wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B (§ 1 ust. 2 rozporządzenia). Stosownie zarazem do § 2 ust. 1 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji.

Przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwoliło również ustalić, że ubezpieczony na zajmowanych stanowiskach stale i w pełnym wymiarze czasu w Zakładzie Usług Energetycznych – Odlewnia Spółka z o.o. z siedzibą w Lublinie od dnia 2 listopada 1983 roku do dnia 1 grudnia 1999 roku (tj. 16 lat i 1 miesiąc) na stanowisku maszynisty sprężarek i dmuchaw oraz maszynisty sprężarek i dmuchaw – aparaturowy gazów technicznych i ślusarza faktycznie wykonywał prace polegające na bezpośredniej obsłudze sprężarek wymienione w wykazie A, Dziale XIV „prace różne” pod poz. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, na stanowisku maszynisty sprężarek wymienionym w wykazie A, dziale XIV, poz. 9, pkt 2 załącznika do zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 czerwca 1985 roku, w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego, tj. maszynista sprężarek.

Nawet po wyłączeniu z okresu 16 lat i 1 miesiąca okresów niezdolności do pracy wnioskodawcy w wymiarze 131 dni, stwierdzić należy, że legitymuje się on łącznym stażem pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS znacznie przekraczającym 15 lat.

Z tych wszystkich względów Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał Jackowi #### prawo do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych (pkt I wyroku).

Orzeczenie o kosztach procesu zawarte w punkcie II wyroku, Sąd oparł na zasadzie ogólnej odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażonej w art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Jak stanowi § 11 zd. 1 przepisu od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Stosownie do § 3 przepisu do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zgodnie zaś z art. 99 k.p.c. stronom reprezentowanym przez radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej zwraca się koszty w wysokości należnej według przepisów o wynagrodzeniu adwokata.

Koszty te zostały wykazane w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 roku, poz. 1935 tekst jednolity ze zmianami). W rozpatrywanym przypadku Sąd zastosował stawkę przewidzianą w § 9 ust. 2 cyt. rozporządzenia i zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Lublinie na rzecz Jacka #### kwotę 360 złotych z ustawowymi odsetkami za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, w którym je zasądzono do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.

Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy w Lublinie, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 47714 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji wyroku.