Blog

Jednorazowe odszkodowanie za wypadek przy pracy

Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych – dalej u.u.s.w., Ubezpieczonemu, który wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, przysługuje jednorazowe odszkodowanie. Z tym że za stały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy, natomiast za długotrwały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 6 miesięcy, mogące ulec poprawie.

Ubezpieczonemu, który wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, przysługuje jednorazowe odszkodowanie

Podkreślenia wymaga również, iż normy w tym zakresie, reguluje rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania (Dz.U.2020.233 t.j. z dnia 2020.02.13), a mianowicie opisuje całą procedurę przyznawania odszkodowania od określenia dokumentów jakie należy złożyć z określeniem do jakiego organu włącznie, a także procedurę oceny stanu zdrowia pracownika po wypadku przy pracy.

Czym jest wypadek przy pracy?

Jak stanowi art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 z późn. zm.) za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

  1. podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;
  2. podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;
  3. w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Zdarzenie musi spełniać poszczególne przesłanki, aby mogło zostać uznane za wypadek przy pracy, są to:

  1. nagłość – czas nie przekraczający jednej zmiany roboczej (zob. wyrok SN z dnia 30 czerwca 1999 r., II UKN 24/99),
  2. przyczyna zewnętrzna – czynnik zewnętrzny pochodzący spoza organizmu poszkodowanego, zdolny – w istniejących warunkach – wywołać szkodliwe skutki, w tym także pogorszyć stan zdrowia pracownika dotkniętego już schorzeniem samoistnym (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 1999 r., II UKN 87/99),
  3. uraz – uszkodzenie tkanek ciała lub narządów człowieka wskutek działania czynnika zewnętrznego (art. 2 pkt 13 u.u.s.w.).

Uwaga!

Jak stanowi § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz. U. Nr 105, poz. 870) – r.o.w.p. , obowiązkiem pracownika jest zgłoszenie wypadku przy pracy, bowiem zgodnie z brzmieniem w/w przepisu pracownik, który uległ wypadkowi, jeżeli stan jego zdrowia na to pozwala, powinien poinformować niezwłocznie o wypadku swojego przełożonego. Obrazek na blogu w artykule na temat jednorazowego odszkodowania za wypadek przy pracy Niedopełnienie obowiązku zgłoszenia wypadku przy pracy stanowi naruszenie przepisów bhp i może skutkować zastosowaniem kary porządkowej przez pracodawcę, o której mowa w art. 108 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.), a więc kary upomnienia, nagany lub pieniężnej.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, ustalenie wypadku przy pracy jest prawem pracownika i jednocześnie obowiązkiem pracodawcy, niezależnie od tego, czy pracownik będzie dochodził świadczeń z ustawy wypadkowej. Wypadek przy pracy nie jest zdarzeniem prawnie obojętnym dla pracodawcy i dla pracownika (por. wyrok SN z dnia 14 maja 2009 r., II PK 282/08). Co więcej, niepoinformowanie przełożonego o wypadku bezpośrednio po zdarzeniu nie pozbawia pracownika prawa żądania ustalenia, że miało ono charakter wypadku przy pracy (por. wyrok SN z dnia 14 września 2000 r., II UKN 702/99).

Autor: Radca prawny Daniel Paul

Przykładowy wyrok w prowadzonej przez Kancelarię sprawie sądowej dot. prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, zamieszczony w dziale Wygrane sprawy: